“Mevrouw Vlieghe zat mee in de (Veiligheids)raad vandaag, en we hebben allemaal samen beslist om dat zo te doen”, antwoordde Vlaams minister-president Jan Jambon in VTM Nieuws donderdag 23 juli 2020 (foto hierboven © VTM Nieuws) toen Freek Braeckman hem vroeg waarom de toegelaten bubbel van 15 mensen niet verminderd is tot 10 zoals de virologen vragen. Erika Vlieghe, in het kader van de coronamaatregelen voorzitter van de Groep van Experts belast met de Exit-Strategie (GEES), sprong zowat uit haar vel. “Dat Vlaams minister-president Jan Jambon donderdagavond in VTM Nieuws suggereerde dat ik akkoord ging om de bubbels op 15 personen te houden, is voor mij compleet onaanvaardbaar. Ik was, net zoals de andere experts, voorstander van een kleinere bubbel, en heb dat ook meermaals gezegd tijdens de vergadering”, zei Erika Vlieghe ’s anderendaags in De Morgen en preciseerde ze ’s avonds in Terzake. Tot tweemaal toe had ze in de Veiligheidsraad duidelijk gezegd dat de bubbel van contacten met andere mensen tot 10 moest beperkt worden. Intussen verontschuldigde Jambon zich – via zijn woordvoerder – voor zijn “indruk dat ze (Erika Vlieghe, AS) zich kon vinden in het globale akkoord”. Het is de (meer dan) tiende flater op rij van Jan Jambon. We lijsten de tien strafste flaters voor u op.

1. In de campagne voor de parlementsverkiezingen dat jaar is er op 10 mei 2014 in Het Nieuwsblad het volgend vraaggesprek. Het Nieuwsblad: “Is het een karikatuur dat je eerst je huis moet verkopen en je spaargeld moet opmaken voor je recht hebt op een leefloon?” Jan Jambon: “Als je zo veel middelen hebt, moet je die toch eerst aanwenden voor je op de overheid afstapt? Een uitkering dient om mensen uit de armoede te houden.” Het Nieuwsblad: “Dat is hard.” Jan Jambon: “Nee, dat is niet hard. Het is de logica zelve.” Jan Jambon krijgt onmiddellijk het halve land over zich heen en moet een bocht nemen: “Als iemand drie, vier huizen heeft en kan leven van de huurinkomsten, moet hij geen leefloon krijgen. Ik heb het misschien wat onhandig aangepakt. Als ik de indruk heb gewekt dat mensen hun eerste woning moeten verkopen voor ze recht krijgen op een leefloon, dan was dat fout en dan trek ik mijn woorden terug.”

2. Jambon is een dag of twee vicepremier in de regering-Michel en zegt in La Libre Belgique van 13 oktober 2014: “Les gens qui ont collaboré avec les Allemands avaient leurs raisons.” Jambon zegt er enkel bij dat hij in die tijd nog niet leefde, en keurt “hun redenen” om te collaboreren met de nazi’s niet meteen af. De verontwaardiging in het federaal parlement, op een ogenblik dat premier Charles Michel zijn regeringsverklaring wil voorlezen, is groot. Te meer de uitspraken van Jan Jambon samenvallen met het door AFF/Verzet bekendmaken van de aanwezigheid van Vlaams minister Ben Weyts en federaal staatssecretaris Theo Francken op een verjaardagsfeest voor Bob Maes, stichter van de Vlaamse Militanten Orde (VMO). Charles Michel krijgt zijn regeringsverklaring maar amper voorgelezen. Jan Jambon stuurt bij door te zeggen dat hij de collaboratie op geen enkel moment vergoelijkte. Jan Jambon: “Ik betreur de foutieve interpretatie van mijn woorden.”

3. Het interview met La Libre Belgique, en in dezelfde periode met RTL-TVI, zindert nog een tweede keer na in de Kamer van Volksvertegenwoordigers naar aanleiding van foto’s waarop je Jan Jambon ziet luisteren naar een toespraak van Jean-Marie Le Pen bij de Vlaams-Nationale Debatclub in Antwerpen. Jambon suggereert dat ook Kris Merckx er als spreker uitgenodigd werd. Opzoekingswerk brengt aan het licht dat (a) PVDA’er Kris Merckx nooit gesproken heeft bij de Vlaams-Nationale Debatclub, en het dan ook helemaal niet gebruikt kan worden als vergoelijking voor gaan luisteren naar een spreekbeurt van Jean-Marie Le Pen, en (b) dat Jan Jambon niet zomaar een toehoorder was bij de toespraak van Jean-Marie Le Pen, maar bestuurslid van Vlaams-Nationale Debatclub was toen die Jean-Marie Le Pen uitnodigde. Toen AFF/Verzet en RésistanceS dit op 3 december 2014 uitbrachten, kopte La Libre Belgique: “Extrême-droite: Jan Jambon a menti” (“Extreemrechts: Jan Jambon heeft gelogen”). Omdat premier Charles Michel niet wilde antwoorden op de vraag van de oppositie in welke mate hij nog vertrouwen heeft in Jambon die blijkt te liegen, stapte de volledige oppositie – op het Vlaams Belang na – op uit de Kamerzitting van 4 december 2014.

Jan Jambon bij een lezing van Jean-Marie Le Pen in Antwerpen. Zowel La Libre Belgique als RTL-TVI (foto’s rechts) kopten dat Jan Jambon gelogen heeft over zijn betrokkenheid bij die lezing van Jean-Marie Le Pen (foto’s © archief AFF). Meer foto’s, documenten en het hele verhaal vind je op de blog van Kris Merckx.

4. Drie dagen na de aanslagen in Brussel op 22 maart 2016 maakt Jambon in de Kamer van Volksvertegenwoordigers duidelijk dat een verbindingsofficier in Turkije zijn werk niet heeft gedaan. “Ik kan niet anders dan concluderen dat niet een dienst, niet een directie, maar wel dat één iemand hier op zijn minst nalatig is geweest en niet heel proactief en niet heel geëngageerd is geweest in een dossier waar je vanaf het eerste moment aanvoelt dat het om terrorisme gaat”, zegt Jan Jambon op 25 maart 2016. Jambon krijgt onmiddellijk een golf van kritiek over zich heen omdat hij het niet verhinderen van de aanslagen op de luchthaven van Zaventem en een metrostation in Brussel wijt aan één ambtenaar. In de commissievergaderingen achteraf zwakt N-VA de kritiek op de man wat af. Jambon zelf komt niet op zijn woorden terug. De parlementscommissie die de aanslagen onderzoekt pleit de ambtenaar vrij van schuld.

5. “Een significant deel van de moslimgemeenschap danste naar aanleiding van de aanslagen”, zegt Jan Jambon op 16 april 2016 in een interview in De Standaard aan de vooravond van de start van een parlementaire onderzoekscommissie naar de aanslagen op 22 maart 2016. Er is nooit enig bewijs gevonden dat grote groepen moslims echt stonden te dansen na de aanslagen in Zaventem en Brussel. Op het kabinet van Jambon vindt men niet dat de minister de zaak heeft opgeblazen door te spreken over “een significant deel”. Het lijkt toch onwaarschijnlijk dat een grote groep jongeren dansend door Brussel trok zonder dat iemand dat registreerde? “Men interpreteert dat woordje ‘significant’ nu heel kwantitatief”, zegt Jambons perswoordvoerder Olivier Van Raemdonck. “Terwijl wij ermee bedoelen dat het om een betekenisvol fenomeen gaat.”

6. Op een meeting bij het Katholiek Vlaams Hoogstudenten Verbond (KVHV) zegt Jan Jambon op 25 november 2014 – zo bracht Apache uit – dat in Atoma-schriftjes, die in kluizen van de meerderheidspartijen bewaard worden, afspraken staan voor een verdere staatshervorming. Heeft iemand iets gehoord over die Atoma-schriftjes bij het einde van de regering-Michel? Sinds dat duidelijk werd dat Jan Jambon maar wat vertelde om het KVHV-publiek te paaien, niet wetend dat een Apache-journalist in de zaal zat, vraagt Theo Francken bij elke lezing vooraf of er al dan niet een journalist in de zaal zit.

Jan Jambon bij het KVHV-Antwerpen. Jambon vertelde er dat in Atoma-schriftjes afspraken tussen de meerderheidspartijen van de regering-Michel staan over een verdere staatshervorming. Niemand heeft ooit die Atoma-schriftjes gezien, zoals ook niemand de ‘dansende moslims’ na de aanslagen op 22 maart 2016 heeft gezien (foto’s © Facebook).

7. Op het openingscollege politicologie aan de UGent op 15 oktober 2019 beweert Jan Jambon dat preventieve gezondheidszorg federale materie is, terwijl het wel degelijk tot het Vlaamse domein behoort, en zelfs een belangrijk onderdeel van het Vlaams regeerakkoord is. Een portret dat de krant De Tijd op 28 december 2019 maakt, bevestigt dat Jan Jambon helemaal niet de doordachte dossiervreter is die hij pretendeert te zijn. “Hij neemt niet meer dan enkele pagina’s per dossier door”, getuigt een anonieme bron. Iemand uit de cultuurwereld is evenmin onder de indruk van Jambons dossierkennis. “Hij heeft het protest van de sector onderschat. Hij ging ervan uit dat de kunstenaars die de projectsubsidies nodig hadden alleen jonge en amateuristische mensen waren, terwijl ook bestaande organisaties er structureel gebruik van maken. Eigenlijk was het een misverstand, liet hij uitschijnen. (…) Het is alsof je over de gezondheidszorg zou praten zonder goed door te hebben wat een huisdokter en een thuisverpleger doen.”

8. We moeten selectief zijn of anders komen we uit op meer dan tien flaters van Jan Jambon. Daarom nog de twee volgende vooraleer we aan nr. 10 toe zijn. “Dit regeerakkoord draagt op geen enkele manier vingerafdrukken van Vlaams Belang. Dit is wat wij met drie partijen samen willen”, zegt Jan Jambon in meerdere media bij de vorming van de nieuwe Vlaamse regering eind september, begin oktober 2019. “Geen vingerafdruk van het Vlaams Belang”? Apache zocht het uit en vond drie punten die in het Vlaams regeerakkoord staan en alleen in het programma van het Vlaams Belang staan, niet in de verkiezingsprogramma’s van de N-VA, CD&V of Open VLD staan. De drie punten zijn: het als Vlaamse regering niet langer financieren van Unia, het niet meer subsidiëren van “organisaties die zich terugplooien op etnisch-culturele afkomst en segregatie in de hand werken”, en het deels betalend maken van de cursussen inburgering en de daarmee gepaard gaande examens.

9. Jan Jambon zegt meermaals dat hij graag een regering had willen vormen met het Vlaams Belang. Of er dan geen probleem is met mensen als Filip Dewinter of Dries Van Langenhove die – dixit Gazet van Antwerpen van 28 december 2019 – “geregeld op of over de rand gaan van racisme, onverdraagzaamheid, haatzaaierij, stigmatisering en noem maar op”? Jan Jambon: “Dat zijn zaken waar het in zo’n onderhandeling dan over gaat. Als ze bij het discours van Dewinter of Van Langenhove blijven, kunnen we waarschijnlijk geen akkoord maken. Met iemand als Tom Van Grieken kunnen we wel praten. Dat had Vlaams Belang intern moeten oplossen.” Jan Jambon maakt hier dezelfde fout als Johan Leman ooit, toen die dacht dat met Gerolf Annemans wel te praten valt. Johan Leman is daar later op teruggekomen. Filip Dewinter en Gerolf Annemans zijn twee handen op één buik. Toen Het Laatste Nieuws op 4 juni 2020 naar aanleiding van Black Lives Matter de gezichten van 18 Vlamingen met een donkerder huidskleur op de voorpagina zette, twitterden zowel Tom Van Grieken als Dries Van Langenhove: “Weeral een rondje Vlamingen-zijn-racisten in de media. Als het hier zo slecht is, waarom komen er dan zo veel per se naar hier?” Dries Van Langenhove en Tom Van Grieken zijn twee handen op één buik, zoals Filip Dewinter en Gerolf Annemans. Ieder zijn eigen stijl en rol, samen hetzelfde doel.

Jan Jambon ziet een regeringsakkoord met het Vlaams Belang niet mogelijk als ze bij het Vlaams Belang blijven hangen bij het discours van Dries Van Langenhove. Jan Jambon: “Met iemand als Tom Van Grieken kunnen we wel praten.” Dries Van Langenhove en Tom Van Grieken zijn nochtans twee handen op één buik (foto’s © Twitter).

10. En dan is er nu “de indruk” die Jan Jambon had over wat Erika Vlieghe in de Veiligheidsraad zei (zie de inleiding hierboven).

Bij de start van de nieuwe Vlaamse regering met Jan Jambon als Vlaams minister-president lanceerde de N-VA de beeldspraak van ‘Sterke Jan’. Intussen kunnen we beter spreken van ‘Foute Jan’.