Het hier iets meer dan een week geleden gepubliceerd artikel Tien flaters op een rij van Jan Jambon is het tot nu toe meest gelezen artikel op deze blog dit jaar. Maar Jan Jambon krijgt ook kritiek vanuit rechtse Vlaams-nationalistische hoek. ’t Pallieterke vergeleek vorige week in haar editoriaal op de voorpagina van het blad, onder de kop De afwezige Jan Jambon, Jan Jambon met niet meer dan een bloempot (foto hierboven: Jan Jambon bij een screenshot van VRT/Vandaag, en de voorpagina van ’t Pallieterke donderdag 30 juli 2020). In hetzelfde ’t Pallieterke-nummer is Theo Francken kritisch maar ook defaitistisch over regeringsdeelname van het Vlaams Belang.

’t Pallieterke heeft het, zoals wel meer rechtse Vlaams-nationalisten, niet voor de virologen. Maar in het geval van Jan Jambon, die bij de kritiek op het in de Veiligheidsraad van 23 juli 2020 aanhouden van de bubbel van 15 mensen zei dat Erika Vlieghe instemde met het globaal akkoord, moet ’t Pallieterke toegeven dat Jambon het verkeerd voor had. ’t Pallieterke, donderdag 30 juli 2020: “Meteen rees de vraag of de Vlaamse minister-president tijdens de vergaderingen van de Nationale Veiligheidsraad niet zat te slapen. Op de persconferenties maakt hij ook al geen sterke indruk. Terwijl eerste minister Sophie Wilmès (MR) als een robot haar verklaring afleest en weinig empathie toont, zitten de regionale excellenties er wat gelaten bij. Terwijl het zwak presterende Belgische niveau voor een nationalist als Jan Jambon net een kans is om zich te profileren. Maar neen, hij zit als een bloempot naast de federale premier.”

“Wanneer het dan over Vlaamse bevoegdheden gaat, zoals het via contacttracing opsporen van de besmette coronapatiënten”, zo vervolgt ’t Pallieterke, “gaat de Vlaamse regering bij monde van diezelfde Jambon de mist in. De Vlaamse regering werd in snelheid gepakt door lokale besturen, die eigenhandig preventiemaatregelen namen. Daarbij geholpen door provinciegouverneurs. Een vermolmde functie die plots enige relevantie bleek te hebben.”

“Het verwachtingspatroon ten opzichte van Jan Jambon was groot bij zijn aantreden begin oktober vorig jaar”, stelt ’t Pallieterke. “Ook in Vlaamsgezinde kringen. Als een van de iconen van de Vlaamse Volksbeweging (VVB) hoopte men op een fors nationalistisch en communautair discours. Dat kwam er niet (…). Jan Jambon lijkt net als zijn voorganger Geert Bourgeois een degelijke Vlaamse notaris die wel kijkt naar de lokale Vlaamse economische belangen, maar dat is het dan ook. Komt er nog bij dat de minister-president zich in heikele dossiers al te gemakkelijk laat intimideren. Denk maar aan de knip in de subsidies voor de cultuursector. Die werden bijgestuurd. De makke houding van Jambon steekt ook schril af tegen het toch doortastender beleid die hij als minister van Binnenlandse Zaken voerde.”

Kritiek vanuit linkse hoek op Jan Jambon (foto: VuurWerk-actie, 5 december 2019 © AFF), maar ook vanuit rechtse Vlaams-nationalistische hoek is er kritiek op Jambon en zijn Vlaamse regering. Links doet dat nog ludiek; Rechts maakt een niet echt flatterende vergelijking.

Volgens ’t Pallieterke was de beste Jan Jambon “die van 2011, die als fractieleider van de N-VA in de Kamer de regering-Di Rupo te vuur en te zwaard bestreed”. Wat ’t Pallieterke er niet bij schrijft, is dat de regering-Di Rupo het begrotingstekort nochtans feller teruggeschroefde dan de regering-Michel mét de N-VA in die regering. N-VA die in 2014 het terugschroeven van het begrotingstekort als grote verkiezingsbelofte had.

“Dat Jan Jambon een afwezige indruk maakt, is natuurlijk ook een probleem voor de N-VA”, vervolgt ’t Pallieterke. “Wie kan daar naast Bart De Wever een echte leider zijn? (…) De Wever is nog altijd de populairste politicus van Vlaanderen en de numero uno van de N-VA. Maar misschien moet men in die partij eens beginnen nadenken over het post-BDW-tijdperk. Of bijvoorbeeld een Theo Francken een goede opvolger als partijvoorzitter zou zijn, dan wel een trouwe soldaat als Peter De Roover. Ook rekening houdend met het feit dat de N-VA straks de kleinere partner dreigt te worden in de Vlaams-nationale politieke familie. In de schaduw van VB-voorzitter Tom Van Grieken.”

“Het verwachtingspatroon ten opzichte van Jan Jambon was groot bij zijn aantreden begin oktober vorig jaar” (foto’s: covers ledenblad N-VA oktober 2019 en mei 2020 © AFF).

Het toeval wil dat in hetzelfde ’t Pallieterke-nummer ook een interview met Theo Francken staat. Theo Francken heeft een regeringsdeelname van het Vlaams Belang principieel nooit uitgesloten, en hij reageerde enthousiast toen bleek dat N-VA en Vlaams Belang op 26 mei 2019 in een aantal kiesomschrijvingen samen de meerderheid van stemmen behaalden. Maar de gewezen staatssecretaris voor Asiel en Migratie ziet toch enkele praktische bezwaren voor een regeringsvorming mét het Vlaams Belang. Theo Francken: “Voorstellen (van het Vlaams Belang) als het opsluiten van alle asielzoekers, ook de echte vluchtelingen, vallen (…) buiten het Europees juridisch kader. Het voorstel van Van Langenhove daarover werd totaal afgeschoten door de Raad van State. Ook dingen als een tienjarige migratiestop, zelfs een tienjarige niet-Europese migratiestop, gaan gewoon niet. Het recht op familieleven is een heilig principe in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat is er ingekomen door conservatieve krachten. Willen ze dat eruit halen dan? Ik wacht nog altijd op hun voorstel daarover. (…) Binnen de dertig dagen wordt het door de Raad van State in de prullenbak gegooid.”

Tot daar het gezond verstand van Theo Francken. Het loopt mis als Theo Francken vervolgt met: “Als een deel van de bevolking daarin trapt, moeten ze dat vooral maar geloven en doen. Niet al hun voorstellen zijn onrealistisch, maar wel veel. (…) Vroeg of laat komt die boemerang recht in het gezicht terug. Als ze in de regering zitten, gaat dat ook niet lang duren. Ik heb het gezien in Oostenrijk en in Nederland. De bevolking zal dan ook wel zien dat de wereldproblemen niet op een jaartje opgelost zijn en de gebraden kiekens in ieders mond vliegen.”

Een regeringsdeelname van het Vlaams Belang om het onrealistische van het Vlaams Belang aan te tonen. Maar wat is de collateral damage, de schade die zijdelings aangericht wordt?

Theo Francken enthousiast als N-VA en Vlaams Belang samen de meerderheid vormen, maar om wat te doen? Het Vlaams Belang moet je niet in regeringsgesprekken betrekken, je moet die partij bestrijden (foto’s: links screenshot RTBF-reportage Vlaams Belang: de la victoire à la mence, rechts © AFF).