Vandaag, zondag 26 december 2021, voert de cultuursector actie tegen de sluiting van hun zalen terwijl daar perfect coronaveilig voorstellingen kunnen plaatsvinden. Vlaams minister-president en in bijberoep minister van Cultuur Jan Jambon zou hun belangen moeten behartigen. Maar daar merkt de cultuursector weinig tot niets van. Uit solidariteit met de cultuursector presenteren we hier een overzicht van het jongste brokkenparcours van Jan Jambon. Een aanvulling op het vorig jaar meest gelezen Antifascista Siempre-artikel: Tien flaters op een rij van Jan Jambon (foto hierboven © AFF).

Toen de regering-Jambon op 2 oktober 2019 startte, lanceerde de N-VA – op aangeven van Theo Francken – de bijnaam ‘Sterke Jan’. Met zijn lichaamslengte kijkt Jambon over nogal wat hoofden heen, en met enige verbeelding zou je kunnen vermoeden dat hij een krachtpatser is. Maar zijn bijnaam is intussen ‘Slappe Jan’, en daarna ‘Jojo Jan’, geworden. Jambon kon zich als Vlaams minister-president en minister van Cultuur nochtans omringen met de beste krachten die er bij de N-VA te vinden zijn. Kabinetschef Jeroen Overmeer bijvoorbeeld, voorheen kabinetschef van Vlaams minister-president Geert Bourgeois en daarvoor vijf jaar lang partijwoordvoerder. Jambons eigen woordvoerder Olivier Van Raemdonck, door vriend en vijand geroemd vanwege zijn loyauteit en kunde. Kabinetschef Cultuur Joachim Pohlmann die tijdens de hoogdagen van de N-VA als partijwoordvoerder, speechschrijver en rechterhand van Bart De Wever zijn sporen heeft verdiend…

Het probleem ligt meer bij Jambon zelf, en hoe hij en zijn kabinet tegen de wereld aan kijken. Bij het eerste debat in het Vlaams Parlement: Jan Jambon die een spelletje Toy Blast speelt op zijn smartphone. Het geeft niet de indruk geïnteresseerd te zijn in wat een parlementslid vertelt. Zeggen dat hij de begrotingscijfers heeft, maar nadat een parlementslid erom vraagt ze nog niet wil vrijgeven – “Dat gade gij ni bepalen!” – is ook niet de beste vorm van communicatie. Voorts betekent een kabinet met sterke figuren nog niet dat er ook sterk werk wordt geleverd. Het Nieuwsblad noteerde dat bij mensen die regelmatig te maken hebben met het kabinet-Jambon vaak het woord “wereldvreemd” valt. “Ze bekijken alles en iedereen vanuit een vijandig wereldbeeld. Dat maakt het moeilijk om met hen te praten, zelfs als je daar met de beste bedoelingen binnenstapt.”

Jan Jambon bij zijn uitleg over de pedagogische impact van het een week vroeger in kerstverlof gaan van de lagere scholen (foto © VRT NWS).

De quotes die aan Jan Jambon kleven, geven niet de indruk van een bekwaam iemand. Om er enkele te citeren van na 25 juli 2020 toen wij ons Tien flaters-artikel publiceerden: (1) 26 augustus 2020: “Dat dossier is destijds door mijn kabinet behandeld, maar ik herinner mij niks.” Het kabinet-Jambon heeft destijds niets gedaan met de vraag van Slovakije naar informatie over Jozef Chovanec die mishandeld werd in een politiecel op de luchthaven van Charleroi en kort daarna overleed. (2) 25 oktober 2020: “Ik ga toch ook niet nu al mijn huis beginnen te blussen omdat er misschien volgende week brand uitbreekt?” Jan Jambon wil geen strengere maatregelen tegen het coronavirus spijts pijlsnel stijgende besmettingscijfers, en moet daar twee dagen later op terugkomen. (3) 16 mei 2021: “Tuinfeest kan deze zomer enkel met professionele catering.” Voor mensen met een inkomen als dat van Jan Jambon is een cateraar huren geen probleem; voor anderen wel. Dacht Jambon overigens dat als iemand een cateraar inhuurt, die cateraar gaat optreden als zijn klant de coronaregels overtreedt? (4) 3 oktober 2021: ”Specifiek in deze begrotingsoefening: niets.” Jan Jambon na de vraag wat hij eigenlijk doet om kinderarmoede aan te pakken.

(5) 30 november 2021: “Je krijgt het niet uitgelegd dat repetities niet mogen doorgaan, maar wanneer men dat voor een publiek doet en dus meer mensen toelaat, wel.”; één dag later, 1 december 2021: “Ik denk daarom dat het wijs zou zijn dat het Overlegcomité bijeenkomt om extra maatregelen te nemen. Vooral (voor) het stopzetten van de indooractiviteiten in de recreatieve sector.” Naargelang wie hij die dag aan de telefoon hoort, verkondigt Jambon een compleet andere mening. (6) 3 december 2021: “De week voor de kerstvakantie is de pedagogische impact eerder klein. Dat is toch vooral een kerstfeestje hier en wat voorlezen daar.” Jan Jambon over het een week vroeger in kerstverlof gaan van de lagere scholen. Twee dagen later, 5 december 2021: “Ik heb enorm veel respect voor de mensen binnen het Onderwijs. Als ik daarmee iemand heb gekwetst, dan wil ik me daar absoluut voor excuseren.” Jan Jambon nadat hij besefte dat hij met zijn vorige uitspraak de leerkrachten in het lager onderwijs schoffeerde. (7) 9 december 2021: “Voor het volgende Overlegcomité is mijn insteek dat die korte periode achter de rug is en dat we snel de recreatieve, cultuur- en evenementensector kunnen opendoen.” Jan Jambon verbaast vriend en vijand als hij bij de eerste lichte daling van de coronacijfers meteen een versoepeling van de coronaregels vraagt. Zoals bekend zijn de recreatieve, cultuur- en evenementensector intussen dicht voor het publiek.

Jan Jambon heeft zijn nieuwe bijnamen ‘Slappe Jan’ en ‘Jojo Jan’ niet gestolen. “Toen Jambon vorige week aankondigde dat het volgend overlegcomité cultuur moest heropenen, zei ik grappend tegen wat mensen uit die sector: dan kan je uitgaan van het tegendeel, dus bereid je maar voor op volledige sluiting”, tweette politicoloog Dave Sinardet. Zijn woorden waren profetisch.

Protest van de cultuursector tegen Jan Jambon in 2019. Toen haalden ze de buit binnen. De projectsubsidies waarop bespaard werd, werden na het protest op bijna het niveau als tevoren gebracht (foto © AFF).

N-VA-voorzitter Bart De Wever ergert zich naar verluidt al langer aan Jan Jambon, en gaf daar voorbije vrijdag 24 december 2021 voor het eerst publiek lucht aan in een interview in De Tijd. Bart De Wever: “Ik zeg altijd: Jan zaagt dikke planken, maar de afwerking is niet zijn ding. Hij trekt zich ook weinig aan van hoe hij overkomt en dat is moeilijk in een crisis, waar communicatie belangrijk is. Daar heb ik het met hem al vaak over gehad. Als hij dit leest, kan hij mij hoogstens verwijten dat ik dat nu publiek zeg. Maar je kan het zonlicht niet ontkennen. Hij werkt zich in de problemen met zinnetjes die ruimte laten voor een verkeerde interpretatie of overbodig zijn. Aan een onderhandelingstafel akkoorden sluiten ligt hem beter.”

Wie bovenstaande citaten van Jan Jambon leest, krijgt niet de indruk dat Jambon ruimte laat voor “een verkeerde interpretatie”. Neen. Wat Jambon zegt, is gewoon dom. De kans dat er in 2024 een Vlaamse regering-Jambon II komt, is dan ook klein. Krijgen we dan een regering-Chris Janssens? Dertien jaar na de federale regering-Di Rupo, nu ook een Vlaamse regering geleid door een homo? Moet kunnen, ware het niet dat Chris Janssens een Vlaams Belanger is – en zo iemand aan het roer is een nog dommer idee. Iemand een beter idee voor de volgende Vlaamse minister-president en de volgende Vlaamse minister van Cultuur?

Kerstsprookje uit 2019, nog steeds actueel (foto © AFF).