In 1789, bij de inhuldiging van George Washington als eerste Amerikaanse president, werden voor het eerst knopen (‘buttons’) met een politieke boodschap op kledij gedragen. Het was het begin van een traditie die tot vandaag doorloopt met buttons, badges, pins en patches, zij het met perioden waarin die dingen meer dan wel minder worden gedragen. In Gent worden momenteel enkele honderden van die badges tentoongesteld.

Het AMSAB (Archief en Museum van de Socialistische Arbeidersbeweging), dat zich in de loop van de jaren verruimde tot Instituut voor Sociale Geschiedenis (AMSAB-ISG), heeft een duizendtal badges teruggevonden in diverse archiefdozen. Enkele honderden hiervan worden nu tentoongesteld bij het AMSAB-ISG in Gent (vlakbij het café en de feestzaal Vooruit).

In een eerste rij badges zien we de waarschijnlijk wereldwijd meest verspreide badge: een gele badge, met in het midden een lachende rode zon, en de boodschap ‘Kernenergie? Nee bedankt’… en dit in véél verschillende talen. In andere tentoonstellingskasten zien we de grote variëteit aan badges die in de loop van de jaren gedragen werden: vanuit de vredesbeweging, over milieubewegingen tot steun voor de socialistische beweging.

Uiteraard zijn er ook badges te zien van antiracistische tot en met antifascistische actiegroepen. In een promotiefilmpje voor de tentoonstelling komt onder andere een badge van het Anti-Fascistisch Front (AFF) prominent in beeld, zoals ook de badge ‘1 OP 4 Antwerpenaren stemde Vlaams Blok. IK NIET’.

De tentoonstellingsruimte bij het AMSAB-ISG (foto © AFF).

Het is een eerder kleine tentoonstelling. Mooi gepresenteerd, dat wel. Maar zonder enige duiding. Alle badges zijn genummerd, waarschijnlijk om te weten waar ze nadien terug gestopt moeten worden. Men had van die nummering gebruik kunnen maken om in een brochure duiding te geven: welke organisatie(s) verspreidde(n) de badge, in welke periode, aan welke actie(s) was het gekoppeld, wat was het effect…?

Neem de badge met de combinatie van een hamer, een sikkel en het getal 4? Het staat voor de trotskistische Vierde Internationale, maar hoeveel bezoekers aan de tentoonstelling zouden dit weten? En wat was of is de impact van die Vierde Internationale? In dezelfde categorie: de hamer en sikkel die men in de hand houdt en de letters “SJW/JGS”. Wie kent de geschiedenis van de Socialistische Jonge Wacht en hun Franstalige evenknie? Een korte duiding zou niet misstaan. De ’36 uren nu!’-badge vlak boven één van de AFF-badges: wanneer dook die voor het eerst op, vanuit welke organisatie(s) werd dit gelanceerd? De ‘Kempische klei… atoom vrij?’-badge. Zelf herinneren we ons nog dat we in dit verband deelnamen aan een betoging in Mol, maar in welk jaar was dat?

Ongetwijfeld weten ze dat bij het AMSAB-IMG allemaal wel, maar dan is het ook maar een kleine moeite om dit in een brochure voor de bezoekers van de tentoonstelling ter inzage te geven. Het zou de tentoonstelling vele malen interessanter maken.

Badges vanuit de vredesbeweging, over milieubewegingen tot steun voor de socialistische beweging – van de sociaaldemocratie tot de trotskisten. En natuurlijk ook badges van antiracistische tot en met antifascistische actiegroepen (foto © AFF).

‘Over The Badges’, Bagattenstraat 174 in Gent. Alle werkdagen van 9 tot 17 uur. Nog tot vrijdag 28 februari 2020.