In Franstalig België heeft men bij wijze van spreken al meer rechts-populistische en extreemrechtse partijtjes gehad dan kiezers voor die partijen. Vooreerst de Listes Destexhe van voormalig MR-parlementslid Alain Destexhe, de intussen ontbonden Parti Populaire (PP) van Michael Modrikamen, en La Droite met dissidenten van de MR, PP en cDH. En rechts van die rechts-populisten het extreemrechtse Nation en Agir. Naargelang om welke verkiezingen op 26 mei 2019 (federale, Brusselse, Waalse of Europese) behaalde de Listes Destexhe 0,6 tot 2,6 % van de stemmen; de PP 1,1 tot 3,7 %; La Droite 0,2 %; Nation 0,2 tot 0,5 %; en Agir 0,1 tot 0,4 %. In een verder verleden waren er nog allerlei andere extreemrechtse groupuscules, waaronder de FNB en PFN die hoopten in Franstalig België een graantje mee te pikken van de naambekendheid van het Front National (FN) van Jean-Marie Le Pen. Als er al een verkozene behaald werd, duurde het nooit lang of betrokkene ging als onafhankelijke zetelen na ruzie met de overige partijleden, dan wel kon hij niet langer zetelen na een veroordeling door een rechtbank. Daniel Féret bijvoorbeeld: eerst veroordeeld voor het geven van een medisch attest dat als alibi voor een inbreker moest dienen, en daarna veroordeeld voor racisme.

Het langst houdt Nation het vol, opgericht in september 1999 door Hervé Van Laethem en twee anderen die intussen weg zijn bij Nation. Hervé Van Laethem was voordien leider van het neonazistische L’ Assaut. Vanaf 2003 neemt Nation deel aan de verkiezingen. Slechts eenmaal levert dat een verkozene op: een gemeenteraadslid in Verviers in 2006. Nation-leden ontpoppen zich als een privémilitie die in 2014 de betogers te lijf gaat die protesteren tegen een Vlaams Belang-meeting in hartje Brussel waarvoor de komst van Marine Le Pen is aangekondigd, en in 2016 als een dakloze, die van linkse sympathieën verdacht wordt, op de grond geslagen en gestampt wordt (wat leidt tot een veroordeling van de Nation-militanten, zie: hier, hier en hier). Nation is een Belgisch-nationalistische groep, de Belgische driekleur siert dan ook regelmatig hun affiches. Van 2015 tot 2019 is Nation opgenomen in de (excuses voor de misplaatste naam) Alliance for Peace and Freedom (APF) waar onder andere ook het Griekse neonazistische Gouden Dageraad lid van is.

Zaterdag 14 september 2019 wordt het congres voorbereid dat op 28 september 2019 zou plaatsvinden bij gelegenheid van het twintigjarig bestaan van Nation. Het leidt tot een hoogoplopende discussie tussen secretaris Olivier Balfroid en voorzitter Hervé Van Laethem, bekrachtigd door vuistslagen en andere gevechtstechnieken die Eddy De Smedt, voorzitter van de Brusselse afdeling, inzet tegen Hervé Van Laethem. Een paar uren later kondigt Olivier Balfroid aan een nieuwe beweging op te richten. Voorlopige naam is ‘La Dissidence’. Bekende Nation-leden als Eddy De Smedt, Pascal Cornet, Astrid Demeunier en Jean-Pierre Borbousse sluiten zich daar onmiddellijk bij aan. De redenen voor de breuk zijn vooral een botsing van karakters, beschuldigingen over geldmisbruik en andere minder politieke motieven.

Nation-manifestatie op 17 juni 2012, met links Eddy De Smedt die vragen van een journalist beantwoordt. Eddy De Smedt is nu PNE-lid, nadat hij op de vuist ging met Nation-voorzitter Hervé Van Laethem (man met bril, baard en blauw hemd rechts op de foto) (foto © Facebook).

Zondag 20 oktober 2019 is er in Brussel een ‘Zwarte Mars’ tegen de aangekondigde vrijlating van Michel Lelièvre, handlanger van Marc Dutroux. ‘La Dissidence’ neemt de kop van de betoging en kaapt zo de media-aandacht weg voor Nation. Eddy De Smedt vertelt op de betoging aan De Morgen dat tachtig procent van de Nation-leden is overgestapt naar ‘La Dissidence’. Dat is allicht een overdrijving, maar feit is dat bijvoorbeeld Leticia Knevels zich intussen ook heeft aangesloten bij ‘La Dissidence’. Op het Nation-congres op 28 september 2019 is ze nog aangeduid als eerste woordvoerder van Nation. Ze is leidinggevende van de Luikse Nation-afdeling en moest een vrouwelijk gezicht van Nation naar voren brengen, een ‘Belgische Marine Le Pen’ worden.

In het vooruitzicht van de oprichting van een nieuwe partij, die Parti National Européen (PNE) zal heten, worden contacten gelegd met andere groupuscules. Onder andere met het partijtje ‘Identitaire & Democrate’ opgericht in juni 2019 na de ontbinding van de Parti Populaire, en met ‘Droite conservatrice’ die in februari vorig jaar nog in Verviers een meeting met Theo Francken (N-VA) probeerde in te richten. ‘Droite conservatrice’-centrale figuur Valéria Appeltants is ook één van de Franstaligen die opgemerkt wordt op de Vlaams Belang-meeting met Matteo Salvini op 2 december 2019 in Antwerpen.

Een laatste naam die we willen vermelden als nieuwbakken PNE-lid is Christian Berteryan. In de tweede helft van de jaren negentig van vorige eeuw actief bij het Odal-Aktiekomitee dat een opvolger wilde zijn van de na een veroordeling als privémilitie ontbonden Vlaamse Militanten Orde (VMO). Daarna verdween Berteryan uit beeld omwille van een lange gevangenisstraf voor een gewapende overval. In 2013 is hij er terug als oprichter van de Autonome Nationalisten Vlaanderen… waar hij in 2016 buitengezet wordt. Tussendoor wordt Berteryan betrapt en later veroordeeld voor vandalisme in Vilvoorde en het verspreiden van nationaalsocialistische propaganda in de omgeving van Kazerne Dossin in Mechelen. Sinds hij buitengegooid is bij de Autonome Nationalisten Vlaanderen is Berteryan op de dool, tot in Armenië toe. Berteryan kent Nation-leider Hervé Van Laethem al van minstens de tweede helft van de jaren negentig, in de tijd van het Odal-Aktiekomitee, maar hij kiest nu ook voor de dissidenten bij Nation.

Op het podium tijdens het stichtingscongres van de Parti National Europeén (PNE) (foto © Facebook, duiding van de aanwezigen door RésistanceS).

Zaterdag 25 januari 2020 werd in Gilly het stichtingscongres van de Parti National Europeén (PNE) gehouden. De zaak zou ongemerkt voorbij zijn gegaan, was er niet het protest tegen de bijeenkomst  met een zestigtal (vooral vakbonds-)militanten die de toegang tot het congreslokaal blokkeren en de politie die de ingang in Robocop-uitrusting, met traangas en een waterkanon vrijmaakt. De burgemeester van Charleroi Paul Magnette (jawel, in hoofdberoep PS-voorzitter) krijgt op de eerstvolgende gemeenteraadszitting zware kritiek voor het politieoptreden vanuit het talrijk opgekomen publiek.

Links: Traangas voor de vakbondsmilitanten die protesteren tegen het stichtingscongres van het extreemrechtse PNE (foto © Telesambre); rechts: Eddy De Smedt, Christian Berteryan (eerste twee v.l.n.r.) en andere PNE-leden die wachten tot de politie de weg voor hen vrijmaakt (foto © Facebook).

De Facebookpagina van de Parti National Européen (PNE) heeft een 3.300-tal mensen die de pagina volgen en/of leuk vinden. Foto’s van het stichtingscongres in Gilly tonen een dertigtal mensen in de zaal. Hoeveel militanten overblijven bij Nation is niet duidelijk. De beelden die Nation de jongste tijd vrijgeeft, zoals van hun nieuwjaarsreceptie, laten vooral de sprekers zien en minder de mensen in de zaal.

Op 22 maart 2020, bij een herdenking van de bomaanslagen in 2016 in de luchthaven van Zaventem en het metrostation Maalbeek in Brussel, zal Nation naar buiten treden samen met het Nieuw-Solidaristisch Alternatief (N-SA) van Eddy Hermy. Nation en N-SA gaan voortaan samen optreden als ‘Nationale Beweging/Nation’, met Hervé Van Laethem als voorzitter en Eddy Hermy als Vlaamse ondervoorzitter. Twee organisaties die marginaal zijn geworden en nu zouden samengaan, volstaat dat om uit de marginaliteit te geraken?