Zaterdagmorgen 22 oktober 2022 is in Italië de meest rechtse regering geïnstalleerd sinds de oprichting van de Italiaanse Republiek op 2 juni 1946. De nieuwe Italiaanse eerste-minister is Giorgia Meloni (foto hierboven © Twitter) die haar eerste stappen in de politiek zette bij de postfascistische Movimento Sociale Italiano (MSI). Toen die partij van postfascistisch naar extreemrechts vervelde in de Alleanza Nazionale (AN) trok Meloni na enige tijd eruit om het radicalere Fratelli d’Italia (FdI) op te richten. Bij de parlementsverkiezingen op 25 september 2022 haalde ze 26 % van de stemmen binnen, en overklaste daarmee haar (extreem)rechtse bondgenoten: de Lega van Matteo Salvini (zusterpartij van het Vlaams Belang die 8,9 % van de stemmen kreeg), Forza Italia van Silvio Berlusconi (8,3 %) en  Noi Moderati van Maurizio Lupi (0,9 %). Met een kiesstelsel dat een bonus geeft aan het grootste blok partijen haalden Meloni & Co 237 van de 400 zetels in het Huis van Afgevaardigden en 116 van de 206 in de Senaat binnen. Door het grote verschil in stemmen voor Fratelli d’Italia en de andere partijen kon Meloni de regeringssamenstelling meer naar haar hand zetten dan Salvini en Berlusconi gedroomd hadden.

Vicepremier Matteo Salvini (Lega) moet zich tevreden stellen met de ministerspost voor infrastructuur. Hij krijgt dus niet zijn droomjob van minister van Binnenlandse Zaken waarmee hij in het verleden met veel show de komst van vluchtelingen blokkeerde. De nieuwe minister van Binnenlandse Zaken is Matteo Piantedosi… voormalige kabinetschef van Matteo Salvini. Zal dat veel verschil geven? Is er bij ons veel verschil tussen Sammy Mahdi als staatssecretaris voor Asiel en Migratie en zijn opvolger en voormalige kabinetschef Nicole De Moor, buiten een verschil in communicatiestijl? Met Giancarlo Giorgetti haalt de Lega de belangrijke ministerpost van economie en financiën binnen. Met zijn meer pro-Europese houding moet hij de Europese Unie geruststellen, E.U. die 191,5 miljard euro in het vooruitzicht heeft gesteld om het coronaleed in Italië te verzachten. De Lega-partijgenoten van Giorgetti zijn de E.U. evenwel veel minder gunstig gezind.

Andere vicepremier is Sergio Mattarella (Forza Italia) die de nieuwe minister voor Buitenlandse Zaken is. Hij was eerder Europees Commissaris en voorzitter van het Europees Parlement, en alleszins tot zaterdag nationaal coördinator van Forza Italia. Zijn grootste probleem is dat Forza Italia-boegbeeld Silvio Berlusconi bij herhaling zijn sympathie uit voor de Russische president Vladimir Poetin. In september vergoelijkte Berlusconi nog de inval van Rusland in Oekraïne als een poging om de regering-Zelenski te vervangen door “fatsoenlijke mensen”, alsof de Russische regering en president wel fatsoenlijke mensen zouden zijn. Deze maand schepte Berlusconi op over de twintig flessen wodka die hij op zijn verjaardag kreeg van zijn “beste vriend” Vladimir Poetin, waarna Berlusconi meteen twintig flessen exquise Italiaanse wijn naar Poetin stuurde.

Meteen na de verkiezingen werd gevreesd voor de vrouwenrechten in Italië. De aanstelling van Eugenia Maria Roccella (Fratelli d’Italia) als minister voor het Gezin, Geboortecijfer en Gelijke Kansen stelt niet gerust. Als 18-jarige was ze een militante feministe; intussen bijna 69 jaar oud is ze altijd meer naar rechts opgeschoven en tegenstander geworden van het recht op vrije en gratis abortus, het homohuwelijk en een plan ten gunste van LGBTQ’ers. Als minister voor Cultuur is Gennaro Sangiuliano benoemd, in de jaren tachtig lid van de postfascistische MSI en nu bewonderaar van Viktor Orbán. Er wordt verwacht dat hij stevig zijn stempel gaat zetten op het cultuurbeleid. Ook het kiespubliek dat gebruik van geweld, belemmering van justitie en racisme normaal vindt, wordt bediend. Minister voor Regionale Zaken en Autonomie Roberto Calderoli (Lega) verzette zich met geweld tegen een huiszoeking in een Lega-kantoor. Hij werd hiervoor veroordeeld, maar ging in beroep tot de feiten als ‘verjaard’ beschouwd werden. Calderoli maakte ook naam toen hij minister van Congolese afkomst Cécile Kyenge vergeleek met een orang-oetan. Na zes jaar procederen werd Calderoli uiteindelijk veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van 18 maanden voor laster met als verzwarende omstandigheid rassenhaat. Iemand met zo’n curriculum vitae opnemen in een regering getuigt toch niet van een propere politiek te willen voeren.

De Italiaanse president Sergio Mattarella en premier Giorgia Meloni poseren met de leden van de nieuwe Italiaanse regering. Valt u ook de oververtegenwoordiging van mannen op? En Matteo Salvini die zich pal in het midden opstelde, alsof hij de nieuwe Italiaanse premier is (foto © Twitter).

Het is nu wachten tot het regeringsprogramma bekend geraakt, en te zien wat het in de praktijk wordt. Alleszins lijkt ons voorbarig hoe Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, en Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, de nieuwe Italiaanse regering verwelkomen. Ursula von der Leyen twitterde: “Felicitaties voor @GiorgiaMeloni voor haar benoeming tot voorzitter van de Italiaanse Raad, de eerste vrouw die deze rol vervult. Ik ben bereid en blij om constructief samen te werken met de nieuwe regering om te reageren op de uitdagingen die voor ons liggen.” Charles Michel had gelijkaardige woorden. Dat getuigt misschien van diplomatisch en tactisch vernuft, maar klinkt evengoed als een vergoelijken van de meest rechtse Italiaanse regering sinds de fascistische dictatuur van Benito Mussolini. De Hongaarse premier Viktor Orbán verwelkomde de regering-Meloni met: “Grote Dag voor Europees Rechts!” Schudt dat Von der Leyen en Michel wakker?

En wordt het Italiaanse volk wakker uit een nare droom? De traditionele politieke partijen zien hun kiespubliek krimpen omdat ze niet in staat zijn de bevolking veilig te loodsen door opeenvolgende crisissen (terreur, banken, vluchtelingen, klimaat, corona, energie…). Steeds meer mensen haken af, gaan niet meer naar de stembus maar blijven wel met ongenoegen zitten. Als politieke partijen, ook linkse (zie Denemarken en andere landen), de taal en recepten van extreemrechts overnemen, speelt dat in de kaart van extreemrechts. Bij gebrek aan alternatief is de enige hoop dan nog wrijvingen tussen de kopstukken van de Italiaanse regeringspartijen. Wat dat betreft zitten we ‘goed’ met Berlusconi die het moeilijk slikken heeft dat Forza Italia het minste stemmen kreeg van de drie regeringspartijen, en Salvini die al langer achter de schermen overhoop ligt met Meloni. Maar wat als de regering-Meloni na een jaar of zo uit elkaar spat? Wie verrijst dan als een feniks uit de brokstukken?

De Hongaarse premier Viktor Orbán ziet zijn nieuwe Italiaanse collega wel zitten (foto © Twitter).
Advertentie