Geeft de samenleving te veel, voldoende of te weinig erkenning aan het Verzet in de Tweede Wereldoorlog? Of aan de veteranen van het Belgische leger? Heeft het Verzet de bevrijding versneld? Het zijn enkele van de vragen die je kan beantwoorden door deel te nemen aan een enquête in het kader van het onderzoeksprogramma ‘People@War’.

People@War wil nagaan hoe ‘gewone mensen’ de Tweede Wereldoorlog en zijn nasleep beleefden. Hoe handelden mensen bij de maatschappelijke crisis van de oorlogsjaren en de naoorlogse strijd voor erkenning van wat zij in de oorlogsjaren deden? Wat was de impact van de jaren veertig op het leven van individuen, families en hun omgeving? Wat denkt men achteraf over die oorlogsjaren en wat erop volgde? Enzovoort, enzoverder. De enquête peilt er naar met doorgaans gemakkelijk te beantwoorden vragen en één vraag waar we – we spreken nu voor onszelf – toch even over moesten nadenken: wat zijn vanuit historisch en/of persoonlijk standpunt de vijf belangrijkste gebeurtenissen bij de Tweede Wereldoorlog?

Vertrekkend van de beleving van ‘gewone mensen’ werkt People@War aan een nieuwe alomvattende sociale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in België. Dit moet het maatschappelijk en politiek debat over de Tweede Wereldoorlog en de herdenking van 80 jaar einde van de Tweede Wereldoorlog in 2025 voeden. Daarnaast streeft People@War naar het breder bekend maken van wat tijdens en na de oorlog is gebeurd. De ontwikkeling van op maat gemaakte digitale hulpmiddelen moet zorgen voor een gebruiksvriendelijke toegang tot informatie.

Projectleider is Koen Aerts, werkleider bij het Rijksarchief/CegeSoma en docent en postdoctoraal onderzoeker bij de Universiteit Gent. Koen Aerts is onder andere medeauteur van het boek Was opa een nazi? dat mensen op weg helpt om dossiers uit het oorlogsverleden op te sporen; auteur van het inhoudelijk sterk maar ook fraai geschreven Kinderen van de repressie. Hoe Vlaanderen worstelt met de bestraffing van de collaboratie; gaf de aanzet voor televisiereeksen als Kinderen van de collaboratie en Kinderen van het verzet; schrijft mee aan het scenario voor een film over het XXste transport naar Auschwitz; las De draaischijf van Tom Lanoye en nog andere boeken vooraf na op het historisch juist zijn…

Voilà. Buiten de voorstelling van de projectleider en onze eigen inschatting van de moeilijkheidsgraad van de vragen, hebben we het bekend maken van de enquête zo dicht mogelijk gehouden als in de aankondiging van het Rijksarchief. Kwestie dat de bekendmaking van de enquête overal min of meer op dezelfde manier gebeurt. De enquête kan u hier invullen. Doén !

Eedaflegging bij de verzetsgroep Geheim Leger, in Zone 5 (= de Ardennen) in augustus 1944 (foto, zoals ook de foto helemaal bovenaan © Rijksarchief/CegeSoma).