Voorbije zondag is op 75-jarige leeftijd Fons Van Cleempoel overleden, syndicalist in hart en nieren bij de ACOD, sector Lokale en Regionale Besturen (ACOD-LRB), medeoprichter van het Anti-Fascistisch Front (AFF) en ook actief bij het Steunpunt Anti-Fascisme (SAF) (foto’s: in wit hemd, gebalde vuist omhoog en in close-up © grote foto: AFF, kleine foto: Facebook).

Fons Van Cleempoel richtte in 1973 mee het Anti-Fascistisch Front (AFF) op. In de herinnering van vriend en medeoprichter Rudolf Rysbrack was een bijeenkomst van neofascisten in een Antwerps café de directe aanleiding. Ed Steffens wijst op de internationale context met onder andere de staatsgreep van Augusto Pinochet op 11 september 1973 in Chili en de verschillende solidariteitsacties die ontstonden. In Antwerpen werd een front van organisaties opgericht, met zowel grote als kleine organisaties die elk één stem kregen om te beslissen over acties en andere plannen. Fons drong aan om met het AFF elk jaar minstens een grote betoging in te richten. Hij vertegenwoordigde binnen het AFF de socialistische overheidsvakbond ACOD, sector Lokale en Regionale Besturen, afdeling Antwerpen. Zelf werkte hij bij de musea van de stad Antwerpen. Vooral in het Volkskundemuseum in de Gildekamerstraat, vlak achter het Antwerps stadhuis, met café Den Engel aan de Grote Markt als zijn tweede kantoor. ACOD-LRB-vakbondssecretaris Frans Lauwers (vader van Guy Lauwers die zich meer mensen zullen herinneren) was de verantwoordelijk uitgever van het eerste AFF-pamflet. 

Als vakbondsafgevaardigde excelleerde Fons door zijn scherpe analyses, zijn linkse standpunten en de mobilisatie van zijn vakbondsleden. Als er gestaakt werd, en in de jaren zeventig en tachtig was dat elk jaar minstens een dag tot en met een staking die tien dagen duurde, waren alle musea potdicht. Het aantal werkwilligen bij de musea op stakingsdagen was minder dan 10 %. Onder impuls van Fons kwamen er meer strijdvaardige bestuursleden bij de ACOD-LRB-Antwerpen. Fons stond in 1982 ook mee aan de wieg van het blad De Basis dat uitgegeven werd door de ACOD-LRB-Antwerpen en bewust ruimer ging dan louter syndicaal nieuws. Het aantal artikels dat erin verschenen over de strijd tegen racisme en fascisme kent haar gelijke niet bij de syndicale publicaties. In 1983 werd de Stichting Anti-Fascisme (SAF, intussen het Steunpunt Anti-Fascisme) opgericht met mensen uit de georganiseerde vrijzinnigheid, de socialistische partij en vakbond, en de antifascistische beweging. Met de omschakeling van Stichting naar Steunpunt kwam Fons erbij. Toen het SAF in 2018 een doorstart maakte, was Fons opnieuw present.

Voormalig Antwerps burgemeester Bob Cools noemde Fons Van Cleempoel wel eens “rood borstje” omdat Fons meestal niet veel meer dan een hemd droeg waarvan de bovenste knopen losgemaakt waren en bijgevolg zijn borstkas deels bloot lag. Met de eerste zonnestralen kleurde die borstkas rood. Maar Fons was natuurlijk en vooral een rode in de figuurlijke betekenis van het woord. Ook na zijn pensionering bleef hij actief. Hij was voorzitter van de ACOD-LRB-Senioren Antwerpen Kempen Mechelen, en aanwezig op alle mogelijke vakbondsacties. Zoals ook op de door het Antwerpse ABVV georganiseerde herdenking van Albert Pot en Theophiel Grijp in mei dit jaar. Het archief uit zijn rijk gevulde politiek en syndicaal leven is te raadplegen bij het Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis. Bij het Steunpunt Anti-Fascisme legde Fons in 2020 nog uit waarom antifascisme vandaag nodig blijft. Gezondheidsproblemen werden Fons fataal.

De afscheidsplechtigheid vindt aanstaande zaterdag 8 oktober 2022 plaats om 11u30 in de aula van Uitvaartcentrum J. De Waele, De Beukelaerlaan 66 te Ekeren.

Met Fons Van Cleempoel verliest de strijdbare syndicale en antifascistische beweging een pionier (foto © Liesbeth).

Naschrift, 17 oktober 2022: Een in memoriam over Fons Van Cleempoel dat ook zijn lidmaatschap van de SJW/RAL belicht, en uitgebreid ingaat op de strijdbewegingen waarin Fons een belangrijke rol vervulde: De onzen: Fons Van Cleempoel.

Advertentie