Het succes van 45-jarige Giorgia Meloni en haar partij Fratelli d’Italia bij de parlementsverkiezingen in Italië gisteren, zondag 25 september 2022, komt niet uit de lucht vallen. Begin oktober vorig jaar schreven wij al dat Fratelli d’Italia, erfgenaam van het neofascisme, bij de gemeenteraadsverkiezingen de sterkste partij is in Rome, en einde oktober dat Fratelli d’Italia in een kiespeiling de populairste partij is in Italië. Het uiterst rechts blok behaalde volgens de jongste berichten 43,8 % van de stemmen, wat door het kiesstelsel een meerderheid van 235 zetels op 400 in de Italiaanse kamer van volksvertegenwoordigers oplevert. Fratelli D’Italia van Giorgia Meloni (illustratie hierboven © Facebook) kreeg 26 % van de stemmen (in 2018: 4,3 %), de Lega van Matteo Salvini 8,8 % (in 2018: 17,4 %), Forza Italia van Silvio Berlusconi 8,1 % (in 2018: 14,0 %) en Noi Moderati van Maurizio Lupi 0,9 % (in 2018: 1,3 %).

In 1946 werd het neofascistische Movimento Sociale Italiano (MSI, “Italiaanse Sociale Beweging”) opgericht door Giorgio Almirante, kabinetschef van de minister van Volkscultuur van Mussolini’s fascistische marionettenstaatje Italiaanse Sociale Republiek in Noord-Italië (1943-1945). In 1992 sluit de dan 15-jarige Giorgia Meloni zich aan bij de jeugdafdeling van de MSI, het Fronte dela Gioventù die de zwarte rat van Jack Marchal gebruikt in haar publicaties. Partijleider Giorgio Almirante wordt in 1987 opgevolgd door Gianfranco Fini. In 1995 richt Fini de Alleanza Nazionale (AN, “Nationale Alliantie”) op, een samenwerking tussen de MSI en conservatieve elementen binnen de christendemocratische beweging, waaronder vier ministers uit de eerste regering geleid door zakenman en mediamagnaat Silvio Berlusconi. Regering die het maar zeven maanden uithoudt in 1994, waar Berlusconi ook de separatistische Lega Nord (intussen: Lega) heeft binnengetrokken. Een paar jaar geleden zei Berlusconi daarover trots: “Wij hebben de Lega en de fascisten in 1994 voor het eerst weer gelegitimeerd.”

Giorgia Meloni wordt lid van de jeugdafdeling van de Alleanza Nazionale, en even later voorzitster van die jeugdafdeling. Een jeugdafdeling die bekendheid verwerft met de bezetting van het hoofdgebouw van een linkse onderwijzersvakbond. In 2008 wordt Meloni minister van Jeugd en Sport in de regering-Berlusconi IV, een functie die ze aanhoudt tot einde 2011. In 2009 gaat de Alleanza Nazionale op in Il Popolo della Libertà (PdL, “Het volk van de vrijheid”), een samensmelten van Silvio Berlusconi’s Forza Italia en Gianfranco Fini’s Alleanza Nazionale. Voor Giorgia Meloni wordt het allemaal wat te soft en in 2012 is ze medeoprichter van de Fratelli d’Italia (FdI, “Broeders van Italië). De driekleurige vlam in het partijlogo van de neofascistische MSI wordt overgenomen in het logo van de Alleanza Nazionale en in het logo van Fratelli d’Italia. Continuïteit is handig om herkenbaar te blijven.

Giorgia Meloni recht voor de raap (foto © YouTube).

In 2018 behaalt Fratelli d’Italia slechts 4,3 % van de stemmen. Bij de vertrouwensstemming in 2018 voor de regering geleid door Giuseppe Conte (naar voren geschoven door de links-populistische Movimento 5 Stelle die Italië bestuurt samen met de extreemrechtse Lega) onthoudt Fratelli d’Italia zich. Bij de vorming in 2019 van de regering-Conte II, waaruit de Lega is verdwenen en de sociaaldemocratische Partito Democratico is opgenomen, stemt Fratelli d’Italia tegen de nieuwe regering. De regering-Conte II houdt het vol tot begin 2021, waarna alle partijen – met uitzondering van Fratelli d’Italia en de links-groene Sinistra Italiana – samen een regering vormen onder leiding van de voormalige voorzitter van de Europese Centrale Bank Mario Draghi. Zo verzamelt Fratelli d’Italia vele stemmen van ongenoegen over de regering-Draghi, en als de Movimento 5 Stelle in juli dit jaar haar steun voor de regering-Draghi intrekt, ligt de weg open voor een groot verkiezingssucces voor Fratelli d’Italia.  

Fratelli d’Italia wil ‘afwijkingen’ bij de jeugd aanpakken, gaande van alcoholisme over zwaarlijvigheid tot gokken, middels een programma van sport en cultuur dat doet denken aan de fascistische visie op de jeugd.

Fratelli d’Italia kan als grootste (extreem)rechtse partij een coalitie vormen met de ook al extreemrechtse Lega van Matteo Salvini, zusterpartij van het Vlaams Belang, het rechtse Forza Italia van Silvio Berlusconi en het kleine rechtse Noi Moderati van Maurizio Lupi. Met Fratelli d’Italia zal het beleid ten aanzien van migranten en vluchtelingen verstrengd worden, vrezen LGBTQ+’ers voor hun vrijheid, en wordt abortus nog moeilijker in Italië. Fratelli d’Italia wil ‘afwijkingen’ bij de jeugd aanpakken, gaande van alcoholisme over zwaarlijvigheid tot gokken, middels een programma van sport en cultuur dat doet denken aan de fascistische visie op de jeugd. Fratelli d’Italia wil tenslotte de bedrijfsbelastingen verlagen, fiscale amnestie toekennen, een vlaktaks invoeren (voor iedereen hetzelfde percentage aan belastingen, wat in het voordeel is van de rijksten) en is geen aanhanger van de vakbonden.

Op al die punten zullen de Lega, Forza Italia en Noi Moderati Giorgia Meloni niet tegenspreken. Hoogstens over de uitvoeringsmodaliteiten. Meloni is meer tegen de Russische president Vladimir Poetin dan Salvini en Berlusconi, maar dat zal allicht geen struikelsteen zijn voor de coalitie. Een groter probleem is dat het op persoonlijk vlak niet botert tussen Giorgia Meloni en Matteo Salvini. Bij het Vlaams Belang wrijft men zich in de handen want na Hongarije en Polen, en allicht ook Zweden, is er nu een vierde – en economisch belangrijk – land in de Europese Unie waar de rechts-conservatieve en nationalistische mentaliteit hoogtij viert. Op de familiedag van het Vlaams Belang in Bobbejaanland, waar een 7.000 leden naartoe trokken, juichte Tom Van Grieken alvast over “een nationalistische renaissance aan de gang in gans Europa”.

De vraag is hoe linkse partijen in Europa dit kunnen keren. Niet in het minst is het problematisch gezien de ‘mainstreaming van extreemrechts’ waar Silvio Berlusconi en anderen zo trots op zijn.

V.l.n.r.: Matteo Salvini, Silvio Berlusconi, Giorgia Meloni en Maurizio Lupi: samen voor een overwinning van uiterst rechts (foto © Facebook).
Advertentie