Het nieuw televisieseizoen is gestart met alvast enkele afknappers. De Ideale Wereld (Canvas) is een gezellig praatje geworden, met (pogingen tot) grappige filmpjes tussendoor. Het programma bijt niet meer zoals een satirisch programma hoort te zijn. De tafel van vier (Play 4) zou met Gert Verhulst als gastheer (foto hierboven © Play 4) de vragen stellen die elders niet aan bod komen. Vergeet Terzake en De Afspraak was de onderliggende boodschap. Je hebt maar één keer de kans om een eerste indruk achter te laten, en daarom werd als onderwerpen voor de eerste uitzending, voorbije maandag 5 september 2022, gekozen voor: de stijgende energieprijzen, drugs en de afrekeningen tussen drugsbendes in Antwerpen, en “woke”. De eerste twee onderwerpen zijn actueel en zorgwekkend, het derde is extreemrechts in de kaart spelen met het idee dat niets nog mag gezegd worden.. en terwijl wordt het wél gezegd.

Wat “woke” juist betekent, wist tafelgast Margriet Hermans niet. Wél dat het gaat om juist taalgebruik over “andere rassen of mensen”. Of ze zelf “woke” is, wilde Gert Verhulst weten. Margriet Hermans: “Ik probeer dat wel te zijn.” Gert Verhulst wilde dat meteen uittesten en haalde een schoteltje mellow cakes boven. Gert Verhulst: “Hoe noem je dit?” Margriet Hermans: “Oh neen, ‘negertetten’. Haha.” Gert Verhulst: “Ik denk dat we nu heel voorzichtig moeten worden, dat jij niet ‘gecanceld’ wordt.” En dat was nog maar de aanloop naar de discussie aan tafel.

Voor het woke-debat mocht Raf Njoteja aanschuiven, scenarist en in deze niet onbelangrijk: geboren in een gezin met een Vlaamse moeder en een Nigeriaanse vader. Een goede keuze als tafelgast. Voor Njoteja betekent “woke” dat je ”je bewust bent, of alert bent, voor sociaal onrecht, voor maatschappelijke discriminatie.” Tot een paar jaren terug was het cool om “woke” te zijn. Maar de laatste jaren heeft dat “een negatieve connotatie gekregen, is dat gekaapt door extreemrechts. Als je kijkt naar Twitter: extreemrechtse trollen die het dan gebruiken om mensen weg te zetten als radicalen, als mensen die de maatschappij kapot maken, die niet voor rede vatbaar zijn.”

Links: Raf Njoteja (foto © Play 4).

Volgens Gert Verhulst kan het ook te maken hebben met een reeks berichten waar mensen zich ongemakkelijk mee voelen. Zoals “Bus- en treinmaatschappijen in Duitse steden schrappen het woord ‘zwartrijden’: ‘Past niet meer in deze tijd.’” Margriet Hermans begreep wel dat “zwart” in deze een negatieve connotatie heeft, denk ook maar aan “de zwarten tijdens de oorlog”. Raf Njoteja vindt het niet racistisch en vindt dat men “moet oppassen voor dat soort dingen. Want daarmee krijg je natuurlijk reacties bij mensen als ‘Komaan, mannekes’.” “Maar daarom benoemen we ze vandaag”, antwoordt Gert Verhulst snel om het dan te hebben over de “kerstmarkt” die een “wintermarkt” wordt en even later Isabelle A die dertig jaar geleden in het antiracistische Blank of Zwart over “een neger” zingt. Volgens Gert Verhulst werd Isabelle A destijds heel hard uitgefloten door de Vlaams Blok’ers voor dat woord “neger”.

Gert Verhulst gaat hier tweemaal in de fout. Hij laat amper aan bod komen dat Isabelle A die tekst intussen heeft aangepast. Aan Het Nieuwsblad vertelde ze daarover in 2017: “Niet dat ik er ooit negatieve commentaar op kreeg, maar je merkt dat de samenleving is veranderd. Het is not done om die mensen nog op die manier te benoemen.” Een visie die nog niet is doorgedrongen tot bij Gert Verhulst. Als je mensen als Filip Dewinter of Rob Verreycken het n-woord nu nog hoort gebruiken, wees dan maar zeker dat ze het bewust gebruiken. Niet uit een gewoonte die vijftig en meer jaar oud is. Twee, Isabelle A werd destijds door Vlaams Blok’ers niet uitgefloten voor het gebruik van het woord “neger”. Maar omdat ze bewust een antiracistisch lied bracht, en als dan nog een zwarte zanger mee komt zingen stijgt het gejoel van de Vlaams Blok’ers.

Gert Verhulst – een man die vindt dat het Vlaams Belang moet kunnen meebesturen – golft mee op de golven van het Vlaams Belang, ’t Pallieterke en anderen die vinden dat “niets meer mag gezegd worden”. Bij gebrek aan beter hebben ze bij ’t Pallieterke een wekelijkse rubriek Woke van de week. Vorige week werd er met scherp geschoten op taaladvies.net dat pleit voor genderbewust taalgebruik. In het Vlaams Belang-ledenblad wordt deze maand gejammerd: Woke-dictatuur aan de universiteit? Elke poging om met respect over mensen te spreken, wordt neergesabeld in extreemrechtse kringen. Om discriminatie in stand te houden. Gert Verhulst wil misschien niet discrimineren, maar in zijn opbod om foute woorden te citeren (“als je dat al niet meer mag zeggen”) plaveit hij de weg naar een verkiezingssucces voor het Vlaams Belang.

In de uitzending van gisterenavond bood Gert Verhulst zijn excuses aan: “Als we mensen gekwetst hebben gisteren, was dat het laatste wat de bedoeling was.” Vlaams Belang-parlementslid Sam Van Rooy liet op Twitter weten uit te kijken naar de volgende afleveringen van De tafel van vier; de rioolkrant  tScheldt toonde zich meteen fan van het programma. Als nog een bewijs moest geleverd worden dat Gert Verhulst met zijn “woke”-discussie in de kaart van extreemrechts speelde, bewijzen Van Rooy en tScheldt het wel.

Gert Verhulst lokt bij Margriet Hermans een fout woord uit om mellow cakes te omschrijven, om later in de uitzending nog meer foute woorden de huiskamer in te slingeren (foto © Play 4).
Wat er fout is aan het n-woord, legde Dalilla Hermans (foto) al uit  in 2018. Omdat Gert Verhulst dat blijkbaar gemist heeft, zette ze het opnieuw online (foto ©AFF).