Op het Antwerps stadhuis werd gisterennamiddag de educatieve documentaire ‘Regina Sluszny: Oorlogskind tussen twee werelden’ aangekondigd. Regina Sluszny (foto hierboven © AFF) is tweeënhalf jaar oud als haar Pools-Joodse ouders in 1942 met haar en haar twee broers uit Antwerpen wegvluchten en onderduiken bij mensen in Hemiksem.

Regina Sluszny vertelde daar eerder over in een interview bij StampMedia: “Mijn ouders kenden een secretaresse bij een vakbond. Zij raadde mijn vader aan om zo snel mogelijk Antwerpen te verlaten en onder te duiken. Zo zijn we dan terechtgekomen bij haar moeder. Het gezin Sluszny verbleef lange tijd in een kamer van een café-pension in Hemiksem. Naast het café-pension was er de kruidenierszaak van Charel en Anna. Zij zorgden ervoor dat we dagelijks eten konden krijgen. Charles was lid van het verzet en kon met vervalste eetbonnen aan meer eten geraken dan voor hem en zijn vrouw nodig was. Op een dag werden we verraden. De Gestapo stapte naar de burgemeester van Hemiksem met het bevel het gezin Sluszny op te pakken. De burgemeester stuurde zijn zoon naar Charel en Anna om ons te verwittigen. Alles werd snel ingepakt en iedereen vertrok.” Op Regina na. Charel en Anna vroegen of Regina bij hen mocht blijven. Regina blijft bij hen tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Haar ouders en twee broers leefden in moeilijker omstandigheden op vijftien verschillende schuiladressen in Hemiksem. Iedereen van het gezin Sluszny overleeft zo de oorlog en naziterreur.

Na de oorlog komen de ouders en pleegouders van Regina overeen dat Regina in de week bij haar ouders zou wonen en in het weekend bij haar pleegouders zou verblijven. Zo leert ze de joods-orthodoxe leefwereld van haar eigen familie kennen én verder de Hemiksemse leefwereld van haar pleegouders. Door haar huwelijk met Georges Suchowolski verneemt ze veel over het oorlogsleed en de concentratie- en vernietigingskampen waar de familie van haar man onder leed. Met de jaren groeit het besef dat die verhalen niet verloren mogen gaan. Regina Sluszny gaat nu al dertig jaar haar verhaal vertellen in scholen. Binnenkort wordt ze 83 jaar oud en bijgevolg ook minder mobiel. Toen het Vredescentrum haar vroeg of ze haar verhaal in een documentaire wilde vertellen, hapte ze meteen toe. Vanaf 9 september is de documentaire beschikbaar: een twintig minuten durende versie voor het middelbaar onderwijs, en een iets kortere voor het lager onderwijs. Einde september is ook een lespakket beschikbaar.

Regina Sluszny als jong meisje (foto: screenshot uit de op komst zijnde educatieve documentaire © Vredescentrum).

Burgemeester Bart De Wever beaamde het belang van de documentaire. Nu de getuigen ons meer en meer ontvallen, moet een extra inspanning geleverd worden opdat die verhalen niet verloren gaan. Bart De Wever: “Niet louter om te herdenken, maar in functie van het onderstrepen van het belang van een democratische samenleving waarin men sterk van mening kan verschillen, maar steeds binnen de krijtlijnen van de burgerrechten en mensenrechten.” De Antwerpse burgemeester heeft nochtans als N-VA-voorzitter in 2015 de Conventie van Genève in vraag gesteld, die het aanvragen van asiel voor vluchtelingen regelt, maar niemand op de persconferentie die dit bovenhaalde. Er is nog genoeg ander leed in de wereld nu. Terug naar de positieve Bart De Wever: “Het is naïef te denken dat het ons nooit kan overkomen meegesleept te worden in gruwelijke taferelen. We moeten inspanningen doen om ons verleden te kennen, om te weten wie we zijn en wie we niet mogen worden.” Vandaar naast de documentaire over Regina Sluszny, die ook te zien zal zijn op de website van Antwerpen Herdenkt, ook het herinneringsweekend op 8 en 9 oktober met verhalen in twintig huizen, scholen en buurtcentra verspreid over zes districten.

Regina Sluszny, voormalig voorzitster van de vzw ‘Het Ondergedoken Kind’ en voorzitster van het Forum der Joodse Organisaties (FJO), is op de nationale feestdag van 21 juli 2022 benoemd tot barones. Bart De Wever zei die verheffing in de adelstand terecht te vinden. Ja, op het Antwerps stadhuis hoor je soms verhalen die je elders niet hoort. Nu nog niet meer wat bij anderen aangeklaagd wordt als “aankondigingspolitiek”. De pers kreeg slechts een trailer van de documentaire over Regina Sluszny te zien, en het lespakket waarin onder andere gesproken zou worden over de razzia’s kon evenmin bekeken worden. Het aanspreken van de scholen om met de documentaire aan de slag te gaan, zal pas gebeuren na de artikels in de media. Vandaar dat we het graag mee bekend maken.

Bart De Wever: “We moeten inspanningen doen om ons verleden te kennen, om te weten wie we zijn en wie we niet mogen worden.” (foto © AFF).

Naschrift, 12 september 2022. Intussen staan de twee versies van de documentaire waarin Regine Sluszny getuigt online bij Antwerpen Herdenkt.

Advertentie