Nadat De Standaard ons in snelheid pakte voor het duiden van de muziekgroepen die zouden optreden op de Frontnacht aan de vooravond van de IJzerwake, en Apache en VRT NWS achterhaalden dat geen vergunning was aangevraagd, heeft de IJzerwake alsnog een aanvraag ingediend voor dit festival op 27 augustus 2022. Maandagavond 30 mei 2022 werd er over van gedachten gewisseld in de gemeenteraad van Ieper (Steenstraete waar de IJzerwake wordt gehouden, en nu ook de Frontnacht is gepland, is een deelgemeente van Ieper). Groen-gemeenteraadslid Jordy Sabels: “Het zijn neonazistische, neofascistische bands die op de affiche staan. Een van de bands is de toegang tot Zwitserland geweigerd en mocht het land niet binnen omdat ze te fascistisch is (‘Phil van Flak’, AS). Als fractie vragen wij om de aanvraag goed te bekijken en uiteindelijk te weigeren. Het gaat om gevaarlijke, opruiende teksten, en er is dan ook een gevaar voor de buurt, en als Vredestad mogen wij uiteraard geen neonazi’s en neofascisten ondersteunen.” Schepen Diego Desmadryl (Open Ieper, een lokale variant van Open VLD die de bestuursmeerderheid vormt samen met Vooruit en N-VA) antwoordt: “Op dit ogenblik is er nog geen aanvraag binnen, maar als zou blijken dat er optredens gepland zijn die rechtstreeks gelinkt zijn aan neonazistische netwerken of banden hebben met neofascistische organisaties, en er dan ook een risico is dat de openbare orde wordt verstoord, dan zullen wij die organisatie weigeren en niet vergunnen. (De volledige discussie is te volgen vanaf 2u50’ in deze video; intussen is de aanvraag ingediend).

In een artikel in Het Laatste Nieuws spreekt IJzerwake-voorzitter Wim De Wit (82 j.) tegen dat Frontnacht ook maar iets te maken heeft met nazisme of fascisme. “Flauwekul”, klinkt het. “Wij zijn radicaal-Vlaams en pleiten voor een onafhankelijk Vlaanderen. Dat is echter toch nog iets anders dan de extreme strekkingen waar u over spreekt. We zien er trouwens streng op toe dat hier geen nazi- of andere dergelijke symbolen of boodschappen binnenkomen. U zal hier op de boekenstandjes of tussen de vlaggen voor het vlaggenzwaaien niets vinden dat niet kan of mag. Wij hebben ook een eigen ordedienst die alles goed in de gaten houdt.” Met een goed boek en een klik naar een goede website is dat vlug weerlegd.

Over nazisymbolen en boekenstandjes. Neem het boek van Hind Fraihi en Bas Bogaerts Achter het schild van extreemrechts op blz. 143 en verder. Op de website van de IJzerwake staat: “Propaganda- en verkoopmateriaal dat niet rechtstreeks verband houdt met de Vlaamse ontvoogdingsstrijd, refereert naar totalitaire ideologieën of op welke wijze dan ook schade kan toebrengen aan de goede naam van de IJzerwake of de Vlaamse Beweging in het algemeen, wordt geweerd.” Het belette niet dat het boek van Pieter-Jan Verstraete over Hubert Borremans, met Hubert Borremans in zijn uniform als SS’er op de cover, verkocht werd op de IJzerwake. Omdat VTM met een cameraploeg op de IJzerwake-weide was, werd gevraagd een A3-poster over het boek te bedekken. “Ze zouden dat SS-uniform wel eens in beeld kunnen brengen”, maar het boek mocht verder probleemloos verkocht worden. Zoals ook bijvoorbeeld een kenteken van de Stormbrigade Langemarck, een Vlaamse Waffen-SS-eenheid. “Voor het grote publiek zijn ze minder herkenbaar als nazisymbolen dan de swastika of de SS-runen, maar dat maakt hun symboolwaarde des te groter.” De verkoop van het boek en het kenteken is niet verboden, maar waarom denkt men daar een koperspubliek voor te vinden op de IJzerwake? En hoe huichelachtig van de IJzerwake: proberen te vermijden dat VTM de cover van het boek filmt – proberen, want de auteur-verkoper was het er niet mee eens – maar de verkoop van het boek wél toelaten.

Boek over een Vlaamse SS’er te koop op de IJzerwake, en vlag van een Vlaamse Waffen-SS-eenheid op de IJzerwake, spijts alle richtlijnen van de organisatoren (foto’s © RV en Achter het schild van extreemrechts/Bas Bogaerts).

Over vlaggen. Historicus Frank Seberechts verhaalt in zijn boek Drang naar het Oosten tachtig bladzijden lang, met verwijzing naar meer dan tweehonderd bronnen, over de misdrijven waar Vlaamse oostfronters bij betrokken waren. Ton Rennenberg vroeg voor Apache aan het IJzerwakecomité of de oostfrontersvlag dan voortaan niet moet geweerd worden conform het reglement dat zegt dat vlaggen niet zijn toegelaten die “als provocatief of schadelijk voor de goede naam van IJzerwake of de Vlaamse Beweging in het algemeen worden beschouwd”. Antwoord van het IJzerwakecomité: “Uiteraard zal de vlag van het Sint-Maartensfonds toegestaan zijn op de volgende editie. (…) Er is bij ons weten nooit een Vlaamse oostfronter voor oorlogsmisdaden vervolgd of veroordeeld. Het boek van Seberechts brengt voor de gratuite beschuldigingen geen bewijzen bij, en heeft niet geleid tot enig initiatief van hetzij het Belgische of het Duitse gerecht. De bewering dat oostfronters zich schuldig zouden gemaakt hebben aan oorlogsmisdaden blijft dus onbewezen.” Meer dan tweehonderd bronnen, alleen al voor het hoofdstuk Oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, kunnen het IJzerwakecomité niet vermurwen.

Over de mensen. De IJzerwake is traditioneel de verzamelplaats voor de radicaalste onder de Vlaams-nationalisten. En dat gaat tot en met neonazi’s en aanhangers van neonazistische bewegingen. Zoals de Vlaming die in het boek van Fraihi en Bogaerts op blz. 205 pronkt met een T-shirt waarop Ian Stuart Donaldson is afgebeeld, zanger van Skrewdriver en oprichter van het neonazistisch netwerk Blood & Honour (zie een van de illustraties bij onze recensie van het boek van Fraihi en Bogaerts). De afgebeelde jongeman is in 2017 overleden, maar intussen heeft zich alweer een nieuwe generatie neonazi’s gemeld op de IJzerwake. Zoals Antifascista Siempre onthulde: de mannen van Volksverzet, die ervoor uitkomen dat ze hulde brengen aan priester-collaborateur Cyriel Verschaeve en de verjaardag van Adolf Hitler vieren. Geen IJzerwake-ordedienst die verhindert dat deze Nederlanders op de IJzerwake zijn en er Vlaamse geestesgenoten rekruteren.

Volksverzet op de IJzerwake in 2021, en gebak bij het verjaardagsfeest voor Adolf Hitler ingericht door Volksverzet (foto’s © Volksverzet).

Over de muziek. De enige kritiek die op het De Standaard-artikel is gekomen, is dat de afgebeelde zanger van de Italiaanse groep Bronson intussen niet meer bij de groep is. Maar dat Bronson ontstaan is binnen de gelederen van het Italiaanse neofascistische CasaPound? Dat wordt niet betwist. Dat de Duitser ‘Phil van Flak’ en de Nederlander Flatlander eerder al optraden bij de Hammerskins, de grootste en gewelddadigste Amerikaanse neonazistische skinheadbende met enkele Europese afdelingen zoals in Frankrijk en Duitsland? Dat wordt niet betwist. En zo kunnen we nog een tijdje doorgaan. Maar laten we ons beperken tot Phil (volledige naam: Philipp Neumann) van Flak omdat in 2011 al eens geprobeerd is Flak in Vlaanderen te laten optreden (foto helemaal bovenaan: ‘Phil van Flak’ in een T-shirt van de Hammerskins en de affiche voor de Frontnacht met onder andere diezelfde ‘Phil van Flak’ © Facebook en RV).

AFF/Verzet schreef over Flak in 2011: “In het nummer Nuremberg Erwache, op de cd Feuertaufe, roept de groep in verdekte termen op tot nationaalsocialisme. Volgens de tekst wordt Duitsland al zestig jaar door een vreemde mogendheid bezet. Deze bezettingsmacht zorgt voor verraad, leed en dictatuur. “Wir stehen hier Mann für Mann, Nationaler Sozialismus oder Untergang!” Verderop in de tekst zingt men dat de tijd zal komen waarin alle leugenaars zullen gaan rennen, en het volk zal opstaan om alle verraders op te hangen. Met verraders worden degene bedoeld die Duitsland in hun ogen knechten en ten gronde zullen richten (lees: Joden en communisten). (…) In het nummer Doppelblitz verheerlijkt Flak de SS die zij zien als strijders voor een nieuwe wereld. Op een live album, dat via diverse internetfora gratis ter verspreiding is aangeboden, zingt Flak tegen Joden, onder andere in het nummer Z.O.G., wat staat voor Zionist Occupied Government. (…) Op hetzelfde album staat ook een antisemitisch lied waarin wordt opgeroepen om Joden te slachten.” De tekst in het nummer Blut muß fließen (“Bloed moet vloeien”) eindigt op Sieg Heil’s. “In het daaropvolgende nummer zingt Flak dat Adolf Hitler de Nobelprijs moet krijgen. Ook ziet men graag dat de rode vlag met het hakenkruis wordt gehesen. Wanneer de zanger het nummer Zwei Millionen aankondigt, maakt het publiek grapjes over het getal zes miljoen, verwijzend naar het aantal Joodse slachtoffers van het naziregime.”

De ‘Phil van Flak’ zong reeds bij Flak bij de opname van deze twee cd’s. Het concert met Flak en gelijkaardige groepen in 2011 zou doorgaan in Burcht, deelgemeente van Zwijndrecht. Vlakbij Antwerpen. De toenmalige burgemeester van Zwijndrecht, Willy Minnebo, gaf zijn politiecommissaris opdracht eens te gaan praten met de zaaluitbater, en die zag in dat het in zijn zaal De Vrede toelaten van optredens van Flak en soortgelijke groepen niet het beste idee was. Hij stelde zijn zaal niet langer beschikbaar. Inrichter van het concert was het Nieuw-Solidaristisch Alternatief (N-SA), een groupuscule rechts van het Vlaams Belang. Ook zij zagen uiteindelijk in dat het muziekfestival met Flak en anderen niet hun beste idee was, en ze probeerden het festival niet elders te laten doorgaan. Het stadsbestuur van Ieper en inrichter IJzerwake kunnen er een voorbeeld aan nemen.  

Hoes van de cd Feuertaufe van Flak, en affiche voor een muziekfestival met onder andere Flak dat wijselijk niet is doorgegaan (foto’s © RV en archief AFF).