Toen dinsdag 24 mei 2022 via DS Avond bekend geraakte dat Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken (foto hierboven © Facebook) diezelfde dag een gastcollege mocht geven aan de KU Leuven ontstond meteen commotie binnen en buiten de universiteit. Nog afgezien van of het opportuun is de voorzitter van een racistische partij een forum te geven op de universiteit – zie de argumenten van de KU Leuven-studenten Sarah Maesen en Gil Puystiens hieronder – is het ook raar om Tom Van Grieken uit te nodigen om te komen spreken over het cordon sanitaire. Men vraagt de voorzitter van de Bond van Beenhouwers toch ook niet om een gastcollege te komen geven over vegetarisch eten. Als het over het cordon sanitaire gaat, vraagt men beter Jos Geysels, samen met de in 20024 overleden Hugo Gijsels bedenker van het cordon sanitaire. “Hij krijgt geen vrijgeleide om alles te zeggen. Een verkooppraatje zal hier niet passeren”, verzekerde professor Steven Van Hecke die samen met zijn collega Bart Maddens het nodig vond Tom Van Grieken uit te nodigen. Achteraf moest Van Hecke toegeven dat het “te veel een klaagzang was geweest” en dat het op den duur ook “vervelend” werd. “Het is duidelijk dat Van Grieken zo’n format niet onder de knie heeft”, zei Van Hecke nog. Neen, neen. Van Grieken heeft, als afgestudeerde communicatiemanagement aan de Plantijn Hogeschool in Antwerpen, het format goed door. Hij weet hoe zo’n gastcollege te benutten als verkooppraatje. Wat ook de vooraf gemaakte afspraken mogen zijn.

Sarah Maesen, masterstudente geneeskunde, en Gil Puystiens, masterstudent geschiedenis, beiden aan de KU Leuven, legden in een petitie uit waarom dit niet voor herhaling vatbaar is. Het is een goed geformuleerde tekst die circuleert bij professoren, medewerkers en studenten van de KU Leuven. De tekst werd vrijdag 27 mei 2022 gepubliceerd in De Standaard, maar door de krant achter een betaalmuur gestopt terwijl het werk dat er vanuit de krant in gestoken werd om de tekst te publiceren toch minimaal is. Met instemming van de auteurs publiceren we vandaag, exact een week later, hun tekst ‘gratis en voor niks’. Omdat de tekst los van de concrete aanleiding ook goed formuleert wat het probleem is met het Vlaams Belang. Sam Van Rooy keert zich intussen als een duivel in een wijwatervat en zou een ‘recht op antwoord’ gestuurd hebben naar de krant. Dat wordt nog lachen.

Het is raar om Tom Van Grieken uit te nodigen om te komen spreken over het cordon sanitaire. Men vraagt de voorzitter van de Bond van Beenhouwers toch ook niet om een gastcollege te geven over vegetarisch eten.

Sarah Maesen en Gil Puystiens: “Op dinsdag 24 mei mocht Tom van Grieken, voorzitter van Vlaams Belang, een gastcollege komen geven aan eerstejaarsstudenten politieke wetenschappen aan de KU Leuven. Voor het eerst in de geschiedenis mag een extreemrechtse partijvoorzitter een gastles geven aan een Vlaamse universiteit. Onderwerp van de les: het cordon sanitaire rond zijn partij, dat er is gekomen vanwege hun racistische en haatdragende standpunten. Initiatiefnemende docenten Steven van Hecke en Bart Maddens legitimeren dat door te stellen dat Van Grieken “geen vrijgeleide” zou krijgen voor een verkooppraatje. Niets bleek minder waar: Van Griekens college bestond uit één lange klaagzang over de vermeende demonisering van het Vlaams Belang. Zelfs Van Hecke en Maddens bleken dat achteraf in te zien, maar toen was het al te laat. Wij willen ons fel uitspreken tegen de normalisering van extreemrechts, die zij door dit platform een handje hebben toegestoken.

Van Griekens partij werd in 2004 veroordeeld voor racisme. Daarop doopte de partij zich om tot Vlaams Belang en deed gewoon verder. Het racisme van Vlaams Belang en haar kopstukken komt regelmatig aan de oppervlakte. In 2016 bezocht Vlaams Belang kopstuk Filip Dewinter Griekse neonazi’s van Gouden Dageraad, die onder meer berucht werden door intimidatie en  geweldplegingen tegenover etnische minderheden. In een interview met De Tijd op 29 mei 2021 gaf de gastdocent van gisteren nog aan dat “het blanke een dominante factor moet zijn in Europa”. Het Vlaams Belang verwelkomde tijdens de verkiezingen Schild & Vrienden-oprichter Dries Van Langenhove met open armen op hun verkiezingslijst. Dat terwijl nog geen jaar eerder een Pano-reportage al de racistische bagger binnen die club aan het licht bracht.  Diezelfde Van Langenhove verklaarde in april, in de hoedanigheid als parlementslid voor het Vlaams Belang, nog dat “identiteit een etnische component bevat”. Het is duidelijk: alles dat niet wit is, zal voor het Vlaams Belang nooit als Europeaan, Belg of Vlaming gelden. Dat is racisme.

“Van Griekens college bestond uit één lange klaagzang over de vermeende demonisering van het Vlaams Belang. Zelfs Van Hecke en Maddens bleken dat achteraf in te zien, maar toen was het al te laat.” (foto, met prof. Bart Maddens als eerste van rechts rechtstaande © Facebook).

Vanuit wetenschappelijk oogpunt kan je je ook veel vragen stellen. Vlaams Belang deelt een grote ideologische affiniteit met klimaatontkenners in heel de wereld. Hun goede vriend Thierry Baudet beweert dat er geen sprake is van een klimaatcrisis en dat extreme weersomstandigheden niet meer voorkomen dan vroeger. Daarmee stelt hij de wetenschappelijke consensus over de opwarming van de aarde openlijk in vraag. Partijen waarmee het Vlaams Belang in de fractie van het Europees Parlement zitten, stellen zich op als grote klimaatsceptici. Voor Donald Trump, nog zo’n ideologische bondgenoot, is de klimaatopwarming één groot complot. Tijdens de coronacrisis flirtte het Vlaams Belang ook met tal van complottheorieën. Zelfs wanneer Hasselts gemeenteraadslid Dietrich Vandereyken Jürgen Conings de ultieme verzetsstrijder noemde, ondernam de top van het Vlaams Belang geen stappen. Dat terwijl de militair wapens gestolen had en aangaf jacht te maken op viroloog en KU Leuven professor Marc Van Ranst. 

Het Vlaams Belang is een antidemocratische partij, die intimidatie gebruikt als politiek actiemiddel. Tom van Grieken zelf, leidde in 2009 als praeses van NSV! een actie waarbij rollen wc-papier naar activisten gegooid werden die op de stadscampus van de UAntwerpen actie voerden voor de rechten van sans-papiers. Op 1 mei 2018 drongen Dries Van Langenhove en Schild & Vrienden het kantoor van het Gentse ABVV binnen en haalden ze er de vakbondsvlag neer. Vlaams Belang Jongeren riep op om leerkrachten die “linkse” dingen vertellen te verklikken via een kliklijn. Van Grieken zei daarover “dat die leerkrachten in 2024 de rekening gepresenteerd zou worden”. Daarmee probeert het Vlaams Belang leerkrachten te intimideren om enkel nog een narratief te verspreiden waar zij het wel mee eens zijn. Tenslotte neemt het Vlaams Belang ook geen afstand van haar omvolkingstheorie, terwijl dat een theorie is die aanzet tot geweld. Een dag na de racistische aanslag in de Amerikaanse stad Buffalo door een dader die inspiratie putte uit de omvolkingstheorie, gaf Vlaams parlementslid voor het Vlaams Belang Sam van Rooy al aan “nooit te zullen stoppen met over omvolking te schrijven”

We zien vandaag hoe de haatdragende ideeën van extreemrechts steeds meer oprukken. Niet alleen hebben de verantwoordelijke docenten de keuze gemaakt Van Grieken dit platform te bieden. Op Twitter maakte rector Luc Sels de keuze om dat niet expliciet te veroordelen. Volgens de rector mag Tom van Grieken dus eigenlijk gastcolleges komen geven aan zijn universiteit. Het is inderdaad zo dat blijvend in debat gaan belangrijk is, maar een gastcollege doceren is geen debat. De KU Leuven zegt geen plaats te hebben voor racisme en discriminatie. Om dat in de praktijk te brengen verwachten we dan ook dat de universiteit nooit meer op een dergelijke manier een platform biedt aan extreemrechts.”

De Standaard publiceerde de namen van de eerste ondertekenaars van de petitie die intussen is aangegroeid tot een vierhonderdtal professoren, medewerkers en studenten van de KU Leuven. De zaak is zeker nog niet uitgepraat, getuige de opiniebijdragen in Knack van Koen Lemmens (KU Leuven, VUB) en Vincent Scheltiens (UAntwerpen). Europarlementslid Tom Vandendriessche, die op de eerste rij staat als Tom Van Grieken iemand om advies vraagt, zint het niet dat er discussie is ontstaan over het gastcollege. Hij twitterde: “Er is iets grondig mis aan onze universiteiten. Wij zullen ze bevrijden van de rode terreur en intimidaties #2024”.  Hoe meer successen ze bij het Vlaams Belang boeken, hoe arroganter ze daar worden.

Voormalig Génération Identitaire-woordvoerster Thaïs d’Escufon op 20 april 2022 in een zaal van de KU Leuven, op uitnodiging van de NSV. Het verschil is dat er merkelijk minder volk naartoe trekt dan bij zo’n gastcollege van Tom Van Grieken waar studenten quasi verplicht naartoe moeten. Voor de gelegenheid was er geen video-opname of livestreaming zodat je het gastcollege niet ook later en/of elders kon volgen. De lage opkomst bij de NSV-meeting is opvallend gezien de reputatie van de spreekster én dat voor achteraf een gratis vat bier was voorzien (foto © Instagram).