Emmanuel Macron en Marine Le Pen, en niet Le Pens extreemrechtse concullega Éric Zemmour, gaan door naar de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen. In een podcast voor de promotie van zijn boek De polemist en de president. Zemmour, Macron en de verrechtsing van Frankrijk, zei Koen Dillen op 4 april 2022 anders nog dat Zemmour voor verrassingen kan zorgen. Niet dus. Filip Dewinter supportert officieel voor Marine Le Pen, maar dat belette niet dat hij twitterde over een “kippenvelmoment!” toen hij de opkomst voor Zemmour bij een meeting in Parijs zag. Zemmour geraakte gisteren evenwel niet verder dan 7,0 %, Emmanuel Macron komt volgens de resultaten zoals tot nu bekend uit op 27,9 % en Marine Le Pen (foto hierboven © France 2) op 23,2 % van de uitgebrachte stemmen. De radicaal linkse Jean-Luc Mélenchon strandt op 22,0 %.

Spijts de concurrentie van de extreemrechtse nieuwkomer Éric Zemmour haalt Marine Le Pen bij de verkiezingen gisteren een beter resultaat dan bij de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen in 2017. Hoe kan het dat Frankrijk zoveel meer extreemrechts stemt? Wegens meer boeken dan tijd om ze te lezen, en ook wel omdat ons inkomen achterloopt op de stijgende levensduurte, hebben we het boek van Koen Dillen niet gekocht/gelezen. Te meer we een paar weken geleden een uitstekend alternatief vonden met de strip Aux portes du palais. Comment les idées d’extrême droite s’installent en France (“Aan de poorten van het paleis. Hoe de ideeën van extreemrechts voet aan grond krijgen in Frankrijk”). Het script is geschreven aan de hand van een 70-tal artikels die tussen 2014 en 2021 verschenen bij Mediapart, het Franse voorbeeld voor Apache. Degelijke onderzoeksjournalistiek dus. Citaten zijn echt uitgesproken woorden. Het is geen geromantiseerd verhaal, op het commentaar van de katten na. Katten omdat Marine Le Pen een kattenliefhebster is, meerdere katten in huis heeft rondlopen en profiteerde van de politiek stillere periode omwille van de coronamaatregelen om een diploma van professionele kattenfokker te behalen.

Het verhaal van Aux portes du palais begint in 2017 als Marine Le Pen erin slaagt om met 21,3 % van de stemmen door te stoten naar de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Vijftien jaar nadat haar vader Jean-Marie Le Pen erin slaagde om met 16,9 % van de stemmen die tweede ronde bij de Franse presidentsverkiezingen te halen. De strategie van Marine Le Pen was de “dédiabolisation”, wat letterlijk “ontdemoniseren” betekent. Andere woorden zijn: het “banaliseren” of nog “normaliseren” van het discours van de frontvrouw van toen nog het Front Nationale (FN). Die strategie werkt, want er is alsmaar minder verschil met discours van de klassiek-rechtse Les Républicains… vooral omdat die laatsten meer naar rechts opschuiven. De oogst aan aantal verkozenen voor het FN bij lokale en regionale verkiezingen is evenwel mager. Enig succes voor het Rassemblement National (RN, nieuwe naam voor het FN sinds 2018) is dat een tiental steden en gemeenten met een FN-burgemeester in 2014 zes jaar later opnieuw een FN/RN-burgemeester krijgen. Aux portes du palais citeert de opvallendste uitspraken en verwezenlijkingen van die lokale  verkozenen.

Marine Le Pen op haar eigen Instagram-account en Charlie Hebdo, 6 april 2022, die waarschuwt voor de gevolgen als Marine Le Pen Frans president wordt. Helaas zijn de gevolgen erger dan wat Charlie Hebdo fantaseert (foto’s © Instagram en Charlie Hebdo).

Intussen duiken in de media steeds meer racistische stellingen op. Nieuwe organisaties zoals het in 2018 door Marion Maréchal opgerichte ISSEP-instituut en leden van oude gewelddadige organisaties, of hun opvolgers zoals Bastion Social en Zouaves Paris, komen steeds meer op de voorgrond. Marine Le Pen is betrokken bij meerdere schandalen rond de financiering van het FN/RN, maar ook bij andere politieke partijen zijn er onfrisse zaken zodat hoogstens kan gezegd worden dat men bij het FN/RN geen properder handen heeft. Marine Le Pen probeert haar blazoen op te poetsen met internationale contacten op hoog niveau (Vladimir Poetin, Matteo Salvini…) en draait politiek mee met de wind. Bij de vorige presidentsverkiezingen vond ze nog dat Frankrijk uit de Europese Unie moet stappen; nu vindt ze dat niet meer, maar wil ze wel minder macht voor de Europese Unie. Bij de coronacrisis applaudisseert ze de ene keer voor de zorgverstrekkers, de andere keer verzet ze zich echter tegen de maatregelen om de verspreiding van het coronavirus in te dijken. Haar politiek personeel is al even instabiel. Van de 1.500 FN-gemeenteraadsleden in 2014 is drie jaar later een derde opgestapt zonder te zijn vervangen; van de 24 in 2014 verkozen FN-Europarlementsleden hebben vijf jaar later 9 zich intussen aangesloten bij andere groepen en partijen.

En dan komt Éric Zemmour in het spel. Voorheen ook al aanwezig in de media, struikelen de media in 2021 over elkaar om de schrijver – journalist – polemist die hoge kijkcijfers trekt – mogelijk presidentskandidaat te interviewen. Zelfs als de extreemrechtse kandidaten het niet halen bij de presidentsverkiezingen, hun ideeën zijn intussen wijd verspreid bij de publieke opinie en bij een aantal andere kandidaten voor de Franse presidentsverkiezingen. Voor wie het voorgaande met tekeningen van Hervé Bourhis teveel een ‘mannekesblad’ vindt, besluit Aux portes du palais met een overzicht in tekst en met foto’s van de opgang van extreemrechts in Frankrijk. Van de poujadisten in het Frans parlement in 1956, met 52 zetels waaronder één voor Jean-Marie Le Pen, over de Frans president Nicolas Sarkozy die in 2010 de criminaliteit herleidt tot de gevolgen van vijftig jaar te weinig gecontroleerde immigratie, tot mediamagnaat Vincent Bolloré (CNews-tv, Europe 1-radio, Paris Match en andere bladen) die in 2021 meer en meer media in handen krijgt én duidelijk supportert voor Éric Zemmour.

Cover en bladzijde over de invloed van de Groupe Union Défense (GUD) van: Redactie Mediapart en Hervé Bourhis, Aux portes du palais. Comment les idées d’extrême droite s’installent en France, uitg. La Revue Dessinée en Mediapart, 112 blzn., 18,10 euro. Meer beelden en commentaar over dit stripalbum in deze video (foto’s © La Revue Dessinée en Mediapart).

Het verhaal in Aux portes du palais stopt in 2021, maar de voorbije maanden is Mediapart uiteraard blijven publiceren over de extreemrechtse en andere kandidaten voor de Franse presidentsverkiezingen. In een artikel voorbije donderdag 7 april 2022 waarschuwt Mediapart dat het presidentieel project van Marine Le Pen de grondrechten vertrapt. Marine Le Pen houdt vast aan de “priorité nationale”, de Franse versie van Eigen Volk Eerst!. Met een referendum over haar ‘wetsvoorstel over de immigratie’ wil ze juridische problemen vermijden voor het achteruit stellen van circa vijf miljoen niet-Franse inwoners, waarvan 38 % Europeanen. Achteruitstellen op het vlak van toegang tot werk en sociale huisvesting, het Frans equivalent van het leefloon en andere uitkeringen, medische verzorging… “Denken dat buitenlanders het grondgebied zullen verlaten omdat ze deze uitkeringen niet meer hebben, is een fantasie van extreemrechts die denkt dat deze buitenlanders voor de sociale uitkeringen zijn gekomen. Dit heeft, zoals we weten, niets te maken met de realiteit van migratie. Wie er al lang zit, gaat niet weg, maar sommigen zullen in de ellende storten”, zegt expert migratie Antoine Math.

Het recht op gezinshereniging wordt voor vreemdelingen afgeschaft; niet-Fransen die na een jaar geen job hebben, worden uit het land gezet; asiel aanvragen wordt praktisch onmogelijk voor vluchtelingen. Het wetsvoorstel viseert ook de “islamistische ideologieën”, maar is zo vaag dat men zich afvraagt waarmee het begint en waarmee het eindigt. Hoofddoeken op straat worden verboden, maar wat verstaat men nog onder de “islamistische kledij”? Het ontslag van elke loon- of weddetrekkende die de ‘islamitische ideologie’ verspreidt, wordt toegelaten. De politiediensten worden daarentegen beter beschermd. Bij de protesten van de Gilets Jaunes zijn meerdere betogers een oog kapot geschoten, maar voor Marine Le Pen valt dat voortaan allemaal onder de ‘wettelijke zelfverdediging’ van de politie. Ook op het vlak van justitie, onderwijs, de rechten van vrouwen, enzomeer is het programma van Le Pen catastrofaal. Lucie Delaporte, die voor Mediapart het RN opvolgt, besluit: “Met dit alles voor ogen is het moeilijk om het idee van een kalmere Marine Le Pen, liefhebster van katten en karaoke, te onderschrijven.”

Oproep in Parijs om zich te verzetten tegen extreemrechts, een actie van vakbondsmilitanten van de CGT en van Jeune Garde Antifasciste (foto @ Twitter).