De Franse regering heeft gisteren, op 5 januari 2021, de feitelijke vereniging ‘Zouaves Paris’ ontbonden. Een extreemrechtse knokploeg ontstaan uit resten van andere extreemrechtse verenigingen. Tezelfdertijd werden ook twee extremistische islamitische verenigingen ontbonden. De ‘Association Allonnaise pour le Juste Milieu’ en ‘Al Qalam’ die actief waren vanuit een moskee voor zo’n 300 gelovigen en een koranschool voor een 110-tal leerlingen in Allonnes, vlakbij de stad Le Mans. Onmiddellijke aanleiding voor de ontbinding van Zouaves Paris zijn de gewelddaden bij de eerste verkiezingsmeeting van Ėric Zemmour. De Franse auteur-polemist startte zijn officiële campagne om in april Frans president te kunnen worden met een meeting zondag 12 december 2021 in Villepinte, bij Parijs, die zowat 15.000 mensen verzamelde. Spijts het inrichten van de meeting 550.000 euro kostte, was er geen fatsoenlijke ordedienst. Daardoor kon een cameraploeg van Quotidien haar werk niet doen, kon eerst een man Zemmour bij de nek grijpen, en werden vervolgens militanten van S.O.S. Racisme die Zemmour als racist aanklaagden zwaar aangepakt. Er werden slagen en stampen uitgedeeld, stoelen vlogen door de lucht… Bij de geweldenaars bij dat laatste incident werden een kopstuk van Zouaves Paris en een tweede lid van Zouaves Paris opgemerkt.

De ‘Zouaves’ waren een lichte infanterie eenheid van het Franse leger van 1830 tot 1962 actief in Algerije, Tunesië en het Franse deel van Marokko. Vanaf 1860 werden er in meerdere landen gelijkaardige eenheden opgericht. Zo waren er onder andere de pauselijke zoeaven die de Kerkelijke Staat beschermden en de Poolse zoeaven die vochten tegen het Russische Keizerrijk. De ‘Zouaves Paris’ (foto helemaal bovenaan © Zouaves Paris) is een minder regulier slag volk. Het is een groep in 2017 ontstaan vanuit de extreemrechtse studentenvereniging Groupe Union Défense (GUD) en de radicaalste leden van het rechts-nationalistische Action Française. De groep werd intussen aangevuld met voormalige leden van het eind april 2019 ontbonden Bastion Social en het begin maart ontbonden Génération Identitaire.

Het is een kleine groep. Het decreet tot ontbinding spreekt van een twintigtal leden. Een andere bron zegt dat een vijftiental mensen de harde kern vormen, en nog eens een vijftiental mensen hen bij gelegenheid komen versterken. Wat hen verenigt, is hun passie voor gewelddaden. Zo stonden zij in de frontlinie bij gewelddadige confrontaties van de ‘gele hesjes’ met de politie. Zouaves Paris-kopstuk Marc ‘Hassin’ de Cacqueray-Valenier werd in januari 2019 veroordeeld tot zes maanden cel met uitstel voor gewelddaden als lid van de ‘gilets jaunes’. Het was ook Zouaves Paris die in januari 2019 een betoging van de trotskistische Nouveau Parti Anticapitaliste (NPA) aanviel, en in januari 2020 agressief reageerde op de aanwezigheid van journalisten bij een betoging tegen het opvoeden van kinderen door homo’s of lesbiennes. In juni 2020 bestormden een vijftiental leden van Zouaves Paris een café in Parijs, bekend als verzamelplaats voor antifascisten. Voor twee Zouaves vraagt het Openbaar Ministerie gevangenisstraffen van zes en tien maanden; voor andere gedagvaarden volgt allicht de vrijspraak bij gebrek aan hard bewijs dat zij de gemaskerde geweldenaars waren. De uitspraak van de rechtbank volgt op 21 januari 2022.

Leden van Zouaves Paris actief als ‘gilets jaunes’ (foto © La Horde).

Het decreet tot ontbinding vermeldt nog andere gewelddaden dan hierboven opgesomd én de wapens die daarbij gebruikt werden: van houten stokken en ijzeren staven, over boksbeugels en golfsticks, tot traangas en vuurwerk. Ten tweede wordt Zouaves Paris verweten aanhangers te zijn van het idee van de blanke suprematie. Meerdere keren wordt uitgepakt met foto’s van mensen in Ku Klux Klan-kledij en slogans aankondigend dat de Ku Klux Klan “de retour” is. Terug actief is. Symbolen van de nazi-ideologie worden regelmatig hernomen. Zoals met foto’s van hooligans die de nazigroet brengen, terwijl ook hakenkruisvlaggen bovengehaald worden. Of nog: een hommage aan Rudolf Hess, de plaatsvervanger voor Adolf Hitler. Zouaves Paris deelt de video West Ham lads singing antisemitic chants to a Jewish on a flight to Belgium. Op de beelden is te zien hoe de West Ham-supporters in een vliegtuig zingen terwijl een Joodse man passeert. “Ik heb voorhuid, jij niet?”, klinkt het onder andere (De West Ham-supporters waren onderweg naar België voor een voetbalwedstrijd van hun favoriete ploeg tegen KRC Genk op 4 november 2021, AS). Het filmpje werd meer dan 10.000 keer bekeken. Ook wordt Zouaves Paris oproepen tot fysiek geweld tegen LGBTQ’ers kwalijk genomen.

Het voorbeeld van Zouaves Paris leidde tot de oprichting van gelijkaardige groepen: Guignol squad (Lyon), Zoulous Nice (Zuid-Frankrijk), Ambiance scandale (Toulouse)… Telkens was het idee the best of de geweldenaars van extreemrechts te verenigingen, zonder al teveel interne politieke discussie. Bestaande extreemrechtse verenigingen zien zo hun natte dromen gerealiseerd worden, terwijl ze zelf overkomen als ‘brave’ verenigingen. Uiteraard trekken Zouaves Paris en gelijkaardige groepen voetbalhooligans aan om hun rangen te vervoegen. Zouaves Paris-kopstuk Marc ‘Hassin’ de Cacqueray-Valenier, die herkend werd op beelden van de gewelddaden op de meeting van Zemmour, was zelf ook actief bij de Parijse voetbalhooligans. Zouaves Paris communiceert via de Telegram-pagina van Ouest Casuals, waarvan de beheerders lid zijn van de extreemrechtse voetbalhooligans Mes Os uit Reims.

Leden van Zouaves Paris werden opgemerkt bij de plakploegen van het Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen. Andere leden halen hun neus op voor het Rassemblement National en Marine Le Pen. Vanzelfsprekend zijn er contacten met de identitairen. Aurélien Verhassel, die samen met Dries Van Langenhove op de eerste rij stond bij de 11 juli-viering in Kortrijk in 2020, liet zich in juni 2018 fotograferen te midden een groep van Zouaves Paris.

Aurélien Verhassel bij de Zouaves Paris in 2018, en met Dries Van Langenhove op de 11 juli-viering in Kortrijk in 2020 (foto’s © La Horde en VRT NWS).

De Franse wetgeving voorziet de mogelijkheid om verenigingen te ontbinden voor onder andere het leiden tot gewapende betogingen of gewelddaden tegen mensen en eigendommen, en verenigingen die door hun militaire vorm en organisatie het karakter van gevechtsgroepen of privémilities vertonen. Zouaves Paris past perfect in die omschrijvingen vermits het een groep is die enkel met geweld reageert, de keren dat de groep opgemerkt werd met het verdelen van pamfletten zijn zeldzaam.  Het is een lange lijst van verenigingen die de Franse regering al ontbonden heeft sinds 1936.

Soms is dat het einde van de activiteiten, niet zelden zetten de leden hun activiteiten onder andere namen verder. Het in maart ontbonden Génération Identitaire is nu in Lyon actief onder de naam ‘Les Remparts’, in Toulouse als ‘La Meute’, in Montpellier als ‘Jeunes d’OC’, in Rouen als ‘Les Normaux’ (sic)… Ook het in april 2019 ontbonden extreemrechtse Bastion Social gebruikt de tactiek om als nieuwe lokale groepen terug actief te worden. Spijts ze niet discreet zijn in hun taalgebruik, bij hun actievormen en wie er bij acties verschijnt, is door de Franse minister voor Binnenlandse Zaken of anderen geen enkele procedure opgestart tegen deze ‘nieuwe’ groepen.

Reacties in Italië (grote foto, 16 december 2021) en Polen (kleine foto, 22 december 2021) na de bekendmaking dat een onderzoek geopend werd over Zouaves Paris (foto’s © Telegram).