“Ik dacht niet dat Twitter me nog zou choqueren. I was wrong. Mijn adem stokt gewoon. Is dit waar we beland zijn? Jongeman vermoordt twee mensen, wordt vrijgesproken. De voorzitter van de grootste partij in Vlaanderen juicht dit toe. En in deze samenleving moeten mijn kinderen opgroeien?”, aldus de tweet van ene Tom over de tweet van een andere Tom. Tom Van Grieken die na de schietpartij van Kyle Rittenhouse (foto links hierboven © VRT NWS), waarbij twee doden vielen en een derde man zwaargewond werd, enthousiast reageert op de vrijspraak bij een rechtbank in de Verenigde Staten. “Meer van dat” lijkt Van Grieken te suggereren met de emoticon van spierballengerol (foto rechts hierboven © Twitter).

Op 25 augustus 2020 wordt de Afro-Amerikaan Jacob Blake in Kenosha, in de Amerikaanse staat Wisconsin, maar liefst zeven keer in de rug geschoten door een blanke politieman. Blake is sindsdien gedeeltelijk verlamd. De politieman die op Blake schoot wordt niet vervolgd. Het gewelddadig politieoptreden leidt tot protestacties, brandstichtingen en plunderingen. Tijdens een van die protesten is de dan 17-jarige Kyle Rittenhouse aanwezig. Hij is door zijn moeder vanuit de Amerikaanse staat Illinois gebracht, gewapend met een semiautomatisch geweer “om te helpen de orde te bewaren”. Tot verbijstering van wie achteraf de beelden ziet, kan Rittenhouse probleemloos voorbij politiewagens stappen met zijn semiautomatisch geweer. Bij een schermutseling met betogers vuurt hij op Joseph Rosenbaum (36 j.), Anthony Huber (26 j.) en Gaige Grosskreutz (27 j.). Alleen Grosskreutz overleeft de schietpartij.

Nog vóór het tot de uitspraak van de rechtbank komt, is er sterke kritiek op de rechtsgang. Rechter Bruce Schroeder (75 j.) wekt de indruk dat hij aan de kant van Rittenhouse staat. Hij stelt slechts één persoon van kleur aan in de twaalfkoppige jury met acht vervangers. Hij vindt “slachtoffers” van de schietpartij een “beladen term”, en pleit ervoor om te spreken over “overledenen”. Hij staat anderzijds wel toe dat de verdediging de Black Lives Matter-betogers “relschoppers” en plunderaars” noemt. Wie Rittenhouse aanklaagt wordt door Schroeder kort gehouden; de verdediging van Rittenhouse mag daarentegen uitgebreid het woord nemen. Tijdens de rechtszaak vraagt Schroeder applaus voor een deskundige die door de verdediging is opgeroepen. Een andere keer maakt de rechter bij een middagpauze een grap over Aziatisch voedsel die door velen als racistisch wordt ervaren. Schroeder laat bovendien een aanklacht voor illegale wapendracht vallen, hoewel het vrij wapenbezit in Wisconsin enkel voor meerderjarigen geldt. Volgens Cas Mudde, die in de Verenigde Staten woont en werkt, maakte het Openbaar Ministerie daarenboven veel fouten bij deze rechtszaak. Rittenhouse was bij de rechtbank gedagvaard voor moord, poging tot moord en andere aanklachten, maar na meer dan 25 uur beraad door de jury werd Rittenhouse voor elk van de vijf aanklachten vrijgesproken.

Pertinente vraag en beangstigende vaststelling (foto’s © Twitter en The Boston Globe).

Cas Mudde schrijft na de vrijspraak van Rittenhouse in The Guardian: “Blanke mensen hebben nu schijnbaar het recht om zwaar bewapend door het land te reizen en geweld te gebruiken om het land te beschermen tegen alles en iedereen waarvan zij denken dat het een bedreiging is.” Mudde denkt daarbij aan een brede groep mensen, van antifascisten en zogenaamde Rinos (‘Republicans in Name Only’) tot bijna alle mensen van kleur. De uitspraak in Wisconsin is slechts de jongste in een eeuwenoude Amerikaanse traditie van het beschermen van witte terreur en burgerwachten. Betogingen voor burgerrechten in de jaren zestig kregen niet alleen politiebescherming, betogers werden ook aangevallen en mishandeld door de politie. Als nu geprotesteerd wordt tegen de uitspraak in de zaak-Rittenhouse moet men niet verwachten dat de politie net zo hoffelijk en ondersteunend is als tegenover Rittenhouse.

Uit een onderzoek van The Boston Globe blijkt dat tussen de dood van George Floyd op 25 mei 2020, waarna het Black Lives Matter-protest opflakkerde, en 30 september 2021 minstens 139 keer met een voertuig werd ingereden op betogingen en protesten, waarbij minstens 100 mensen gewond raakten. In minder dan de helft van de gevallen is de bestuurder aangeklaagd en slechts vier bestuurders zijn veroordeeld. Bovendien hebben de Republikeinen als reactie hierop wetten voorgesteld om de chauffeurs te beschermen tegen juridische stappen in het geval dat ze een demonstrant raken. In Florida, Iowa en Oklahoma zijn dergelijke wetten al gestemd.

De Not guilty!-tweet van Tom Van Grieken kreeg op 24 uur tijd meer dan 400 vind-ik-leuks. Tom Van Grieken reageerde niet op reacties als: “Zeg, Tommetje. Ik moet u even met de voeten weer op de grond trekken. Dat is in een land hier ver vandaan. Daar waar immigranten de lokale bevolking afslachtten. Om er dan slaven te importeren”, is dat iets om blij om te zijn? Of: “Waarom, wil jij ook probleemloos mensen doodschieten?”, of nog: “Is dat de natte droom van het Vlaams Belang? Dat tieners gewapend met een semiautomatisch wapen naar een protest kunnen trekken om mensen te ‘verzorgen’ en er dan mensen te kunnen neerschieten? Genoteerd.” Vermits Tom Van Grieken niet reageert op deze reacties in reply naar Van Grieken gestuurd, moeten we aannemen dat deze conclusies terecht zijn. Minstens zendt Van Grieken naar zijn achterban het signaal uit dat het voor hem O.K. is als White Power-adepten (na zijn vrijlating uit voorlopige hechtenis werd Rittenhouse op een Proud Boys-bijeenkomst gezien terwijl hij het White Power-gebaar maakte) het recht in eigen handen nemen. De spierballengerol-emoticon van Van Grieken bekrachtigt die indruk.

Kyle Rittenhouse maakt het White Power-gebaar bij een bijeenkomst van de Proud Boys. De mannen die hij neerschoot waren weliswaar blanken, maar Black Lives Matter-betogers en dus in zijn ogen foute blanken (foto © cc. Wikimedia/Artichokeleaf).