Anderhalve week geleden kon je hier lezen dat een nieuwe extreemrechtse partij in Wallonië is opgericht, Chez Nous (“Bij ons”), die woensdag 27 oktober 2021 een eerste meeting zou inrichten met naast de twee oprichters Jérôme Meunier en Gregory Vanden Bruel ook Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken en interim-voorzitter van het (Franse) Rassemblement National Jordan Bardella als sprekers. De meeting zou in de regio Luik plaatsvinden, maar waar precies zou “om redenen van veiligheid” pas drie uur op voorhand bekendgemaakt worden aan zij die zich voor de meeting zouden inschrijven en daarbij acht euro zouden betalen. De inrichters vreesden dat anders hun meeting niet zou kunnen doorgaan vanwege protest door de antifascistische beweging in Wallonië: het Front Antifasciste Liège 2.0, de FGTB (het Waalse ABVV) en anderen.

De FGTB stuurde vooraf een brief naar alle burgemeesters in Wallonië om de extreemrechtse meeting niet toe te staan, en dat was wat de burgemeester van Herstal, Jean-Louis Lefèbvre (PS-H), deed. De PS-H heeft in de gemeenteraad van Herstal de volstrekte meerderheid met 19 gemeenteraadsleden op in totaal 33. Het is een eenheidslijst van de sociaaldemocratische PS met leden van de EPH, een lokale variant van de christendemocratische/humanistische CDH. Titelvoerend burgemeester is Frédéric Daerden, viceminister-president en minister van Begroting in de Frans(talig)e Gemeenschapsregering. Grootste oppositiepartij is de radicaal linkse PTB met 9 gemeenteraadsleden, waaronder federaal parlementslid Nadia Moscufo. Uitgerekend in zo’n rode gemeente een meeting organiseren voor het lanceren van een nieuwe extreemrechtse partij is een pure provocatie.

Zondagavond kreeg Chez Nous-voorzitter Jérôme Meunier een e-mail om zich ’s anderendaags aan te bieden bij de politie voor enige uitleg; dinsdag verbood burgemeester Jean-Louis Lefèbvre de meeting. De burgemeester was gisteren, minstens voor de mensen die wij contacteerden, niet bereikbaar om de redenen voor zijn besluit toe te lichten. Volgens een veiligheidsdienst wilden Duitse rechtsextremisten naar Herstal afzakken. Chez Nous ging in beroep tegen het besluit, maar kreeg ook bij de rechtbank in Luik het deksel op haar neus. De buurgemeenten van Herstal werden verwittigd dat Chez Nous mogelijk naar hun gemeente zou uitwijken, en desgevallend een zaal onder een vals voorwendsel zou huren. In 2019 had men dat al eens meegemaakt toen Theo Francken (N-VA) in Verviers zou spreken, maar men eerst elders een zaal had gehuurd onder het mom dat er een verjaardagsfeest zou plaatsvinden.

Volgens Meunier hadden 278 mensen  toegezegd naar de Chez Nous-meeting te gaan, maar gezien het verbod werd het enkel een online meeting vanuit Petit-Enghien, deelgemeente van Enghien (provincie Henegouwen, vlakbij de taalgrens). Een opmerkelijke plaats voor gastspreker Tom Van Grieken want Enghien had tot aan de Tweede Wereldoorlog een overwegend Nederlandstalige bevolking. Spijts het toekennen van taalfaciliteiten verfranste Enghien meer en meer.

Oproep van de socialistische vakbond FGTB tegen een fascistische meeting in het Luikse en burgemeester Jean-Louis Lefèbvre zoals geportretteerd voor de gemeentelijke website van Herstal, met een ‘rode driehoek’, symbool van de antifascisten, op zijn jas (foto’s © FGTB Wallonne en gemeente Herstal).

Zoals linksboven te zien is (foto helemaal bovenaan: screenshot van het live verslag op Facebook met zittend v.l.n.r. Tom Van Grieken, Jérôme Meunier, Jordan Bardella en Gregory Vanden Bruel) waren er toen wij omstreeks 20.00 uur inhaakten slechts 82 mensen live aan het kijken naar de meeting. Vier uur later hadden 1.300 mensen de video (even) bekeken. Waarschijnlijk hebben velen voortijdig afgehaakt, want de klank was barslecht. Ook met de maximale weergave van het geluid was amper te verstaan wat Jérôme Meunier, Gregory Vanden Bruel en Tom Van Grieken achtereenvolgens vertelden. Alleen Jordan Bardella was enigszins verstaanbaar. De tussenkomst van Tom Van Grieken duurde nog geen zes minuten. De Vlaams Belang-voorzitter vond het schandalig dat er A-burgers en B-burgers zijn. Mensen die mogen vergaderen en mensen die niet mogen vergaderen. Hij vergat daarbij dat het Vlaams Belang zélf pleit voor A-burgers en B-burgers. Wat is anders ‘Eigen Volk Eerst!’ en ‘Onze mensen eerst’? Toch meer rechten geven aan één bevolkingsgroep boven een andere.

Het werd grappig toen bleek dat Van Grieken niet wist hoe je “vergaderen” in het Frans zegt. Na twee minuten Tom Van Grieken in moeizaam Frans besloot Chez Nous-voorzitter Jérôme Meunier dat het beter was dat Van Grieken verder ging in het Nederlands. Meunier zou het naar het Frans vertalen. Tot slot sprak Van Grieken toch nog even in het Frans. Zijn twee “kleine raadgevingen” kon hij in het Frans aflezen van een meegebracht blad: “Wees radicaal in ideeën, maar niet marginaal” en “Richt je pijlen op het politiek systeem, en niet op de mensen. De vijand is niet de migrant die op een boot droomt van een beter leven. De vijand zijn zij die de migratie mogelijk maken. Het zijn niet Abdoul of Saïd, maar Paul (Magnette), Georges-Louis (Bouchez) en Raoul (Hedebouw)”.

Na 27 minuten waren de vier aangekondigde sprekers uitgepraat en volgden nog 20 minuten vragen van de aanwezige journalisten beantwoorden. Tom Van Grieken zei dat het Vlaams Belang (toen nog: Vlaams Blok) dertig jaar geleden ook moeite had om bijeenkomsten te kunnen organiseren, maar nu hebben partijen als Vlaams Belang en Rassemblement National de wind mee. Of dat voor Chez Nous ook het geval zal zijn, is af te wachten. Afspraak over dertig jaar? Als Chez Nous dan nog bestaat. Doorgaans hebben extreemrechtse partijen in Wallonië een véél korter bestaan.

Het Front Antifasciste Liège 2.0 bij een actie vorig jaar in Brussel. “2.0” omdat het een organisatie is met een veertigtal deelnemende verenigingen die begin 2019 herstart is (foto © Facebook).

Naschrift, 1 januari 2021. Oorspronkelijk stond in de eerste zin hierboven dat wij als eerste in Vlaanderen bericht hebben over de voorgenomen meeting van Chez Nous. Intussen blijkt dat de ons verder onbekende Facebookpagina Anti-Fascistische Groep België (31 leden op 1 januari 2021) een paar dagen eerder een bericht van Front AntiFasciste Liège 2.0 en Bruxelles Antifa over de Chez Nous-meeting in het Nederlands heeft overgenomen.