Antifascisten hebben vaak een bloedhekel aan al wat Vlaams is. Het moet niet, maar met het politiek parcours en het sociaal-economisch programma van de belangrijkste Vlaams-nationalistische partijen is die weerzin te begrijpen. Zijn er echter goede redenen om te pleiten voor een versterking van het Belgisch bestuursniveau, eerder dan van het Vlaamse? Het is in elk geval al wat een meerderheid van de Vlamingen wil. Bij een bevraging door de universiteiten van Antwerpen en Brussel bij een representatief staal van Vlamingen tussen eind maart en half april dit jaar, blijkt dat 63 % van de Vlamingen meer beslissingsmacht op het federaal niveau wil, 27 % wil meer beslissingsmacht op Vlaams niveau en 10 % wil het midden houden tussen beide bestuursniveaus. De campagne over ‘Vlaamse Veerkracht’ moest toen nog gelanceerd worden, maar we hebben niet de indruk dat die campagne of de daadkracht van de regering-Jambon verandering brengt aan de mening van de grootste groep Vlamingen.

David Pestieau, ondervoorzitter van de PVDA en verantwoordelijke van de studiedienst van zijn partij, legt in het boek We are one. Manifest voor de eenheid van België / België in 20 vragen en antwoorden uit hoe we in het huidig doolhof van bevoegdheden zijn beland, wat de plannen zijn en hoe het beter zou kunnen. Je kan zelf kiezen hoe je aan het boek begint. Na de ene cover vind je een 70 bladzijden tellend manifest voor de eenheid van België. Neem je het boek met de cover aan de andere kant vast, vind je in een 100-tal bladzijden het antwoord op twintig vragen als: Hoe is België ontstaan? Waarom is België vandaag zo’n ingewikkeld land? Hoe zijn we in deze situatie beland? Vanwaar die drang om het land te splitsen? Enzovoort. Onvermijdelijk zijn er overlappingen tussen de twee delen, maar al bij al valt dit wel mee.

België is in 1830 ontstaan na een opstand tegen de Nederlandse koning Willem van Oranje die sinds 1815 het gebied bezette dat uiteindelijk ons land werd. Datzelfde gebied werd voordien bezet door achtereenvolgens Bourgondiërs, Spanjaarden, Oostenrijkers en Fransen. Het huidige Vlaanderen is ontstaan vanuit België. Vóór 1830 was Vlaanderen louter de huidige provincies Oost- en West-Vlaanderen. Antwerpen behoorde samen met Brussel tot het hertogdom Brabant. Het prinsdom Luik omvatte de stad Luik en een groot deel van het huidige Limburg. Sommigen noemen België een artificiële staat, maar Vlaanderen is dat evenzeer.

Volgens een enquête begin dit jaar wil 63 % van de Vlamingen meer beslissingsmacht op federaal niveau. De 750.000 euro kostende campagne over ‘Vlaamse Veerkracht’ (foto) moest toen nog gelanceerd worden, maar zou die daar iets aan veranderen (foto @ AFF)?

Tot 1970 had de nationale regering  alle bevoegdheden in België. Sindsdien volgden de staatshervormingen elkaar op, waardoor we in ons land nu zes regeringen hebben, vierenvijftig ministers en staatssecretarissen, en een tweeduizend kabinetsmedewerkers. De discriminatie waarvan de Vlamingen een eeuw lang het slachtoffer waren had niets met de onderdrukking van de ene door de andere gemeenschap te maken. Het was ook niet alleen het werk van de economische en politieke elite in Brussel of Wallonië. De Vlaamse bourgeoisie, die zich zoals de andere elite in het land eerst in het Frans uitdrukte, draagt een even grote verantwoordelijkheid. Die elites (in meervoud) leverden de ministers; arbeiders en boeren mochten eerst niet stemmen en zich verkiesbaar stellen.

In 1949 was 19 % van de Vlamingen werkloos, tegen amper 5 % van de Walen. Met de belastingen die in het rijkere Waals gewest geïnd werden, financierde de Belgische staat de uitbouw van de havens van Antwerpen en Zeebrugge, en de komst van de chemie- en auto-industrie in Vlaanderen. Het was niet omdat de Walen plots lui werden en de Vlamingen plots hard begonnen te werken, maar omdat holdings en naamloze vennootschappen meer winst dachten op te rapen met een vlottere toegang tot grondstoffen en de hogere werkloosheid en lagere lonen in Vlaanderen.

Het Vlaams Belang wil de Vlaamse onafhankelijkheid uitroepen met een verklaring in het Vlaams Parlement; de N-VA kiest voor het pad van het confederalisme waarbij bijna alles gesplist wordt en de federale staat enkel nog instaat voor het leger, de staatsschuld, het buitenlands beleid en nog wat andere restanten. Een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring zoals in Catalonië leidt immers tot internationaal isolement. Met haar regionalisme komt de PS de N-VA tegemoet. Het akkoord dat Bart De Wever (N-VA) en Paul Magnette (PS) bereikten bij een mislukte poging tot regeringsvorming hield in dat de organisatie van de gezondheidszorg volledig naar de regio’s zou gaan, maar de financiering nationaal zou blijven. Het zal niet lang duren of hierna komt toch op tafel dat het beter is om ieder zijn behoeften zelf te laten financieren. Met het confederalisme zijn we vertrokken voor de splitsing van de sociale zekerheid en de sterkte van ons land.

David Pestieau legt uit waarom ook de splitsing van de arbeidsmarkt geen goed idee is, waarom de splitsing van justitie en politie gevaarlijk is, welke transfers er zijn binnen Vlaanderen en dat er in andere landen grotere transfers zijn tussen regio’s dan tussen Vlaanderen en Wallonië. Waarom eenheid sociaal is, goedkoper en efficiënter. En waarom we de strijd voor eenheid kunnen winnen. Het klinkt allemaal overtuigend. Alleen storen we ons aan een fout die je als hoofd van een studiedienst niet mag maken, en aan het ontbreken van bronvermeldingen.

Waalse FGTB-mensen schouder aan schouder met Vlaamse ACOD-leerkrachten: het is de beste garantie voor een sterke sociale zekerheid (foto @ AFF).

Op blz. 30 van het Manifest schrijft Pestieau dat iedereen voor de Vlaamse sociale bescherming 54 euro/jaar moet betalen, “gepensioneerden en OCMW-klanten betalen 27 euro”. Pestieau stelt de Vlaamse sociale bescherming ruimhartiger voor dan ze is. Die bijdrage van 27 euro geldt enkel voor wie recht heeft op ‘verhoogde terugbetaling in het kader van de ziekteverzekering’. Gepensioneerden kunnen daar onder vallen, maar enkel als hun inkomen een bepaalde grens niet overschrijdt.

Als bijvoorbeeld verwezen wordt naar het Vlaams Belang dat voor de blokkering van de lonen van werknemers is, maar tegen de verlaging van de wedden van ministers (blz. 43 bij de ‘Twintig vragen’), men schrijft: “Krijg je een tegemoetkoming vanwege een handicap? In de wereld van (de Vlaamse werkgeversorganisatie, AS) Voka is die voorwaardelijk.” (blz. 75 bij de ‘Twintig vragen’) of Jan Jambon citeert met: “Confederalisme is niet meer dan een ander woord voor splitsing omdat de Vlamingen nog niet rijp zijn voor onafhankelijkheid” (blz. 18 van het Manifest), dan wil je toch wel weten wat de bron is voor die bewering of dat citaat. Het volstaat niet te zeggen: “Het staat in het boek van David Pestieau”. Het zal geloofwaardiger overkomen als je kan verwijzen naar op wat die stelling gebaseerd is (welke stemmingen in een parlement, welke teksten…) en uit welke publicatie geciteerd wordt. In een artikel kan je niet altijd alles kwijt, maar in een boek kunnen en moeten die verwijzingen wél.

Goed gekozen zijn de quotes als opener bij de hoofdstukken in het Manifest. Van Tom Lanoye, “België bestaat uit twee aparte landen: enerzijds de Belgen, anderzijds hun politici”, tot Jacques Brel, “De grootste vorm van waanzin is deze wereld te accepteren zoals hij is en niet te strijden voor een wereld zoals hij zou moeten zijn”. Gelukkig zet het boek van Pestieau aan tot actie, en geeft het goede argumenten tegen een splitsing van het land en voor het bewaren van de eenheid. Niet om terug te keren naar la Belgique à papa van vóór 1970. Het België van Leopold II, de kolonisatie, de onderdrukking van de arbeidersstrijd… Pestieau gaat voor een federale staat die garant staat voor de gelijkheid van alle burgers en wederzijdse solidariteit, voor meer democratie met een federale kieskring naast de provinciale kieskringen, voor meertaligheid, en voor minder verspilling en structuren.

David Pestieau, We are one. Manifest voor de eenheid van België / België in 20 vragen en antwoorden, Uitgeverij EPO, 176 blzn., 12,50 euro.

Auteur David Pestieau met een ‘We are one’-T-shirt en zijn gelijknamig boek (foto, zoals ook de foto helemaal bovenaan © Facebook).
  • Niet alleen vanuit PVDA-hoek wordt gepleit voor meer eenheid in België. ABVV-Metaal en de transportarbeidersvakbond BTB hebben de online petitie Solidariteit in eenheid gelanceerd die je hier kan ondertekenen.