“Het hele ‘woke’-gebeuren is niet iets wat plots is opgekomen. Het is een zoveelste facet van een ziekte waar het hele Westen mee geconfronteerd wordt: zelfhaat. Dát is de grootste bedreiging voor onze samenleving, niet massa-immigratie of islamisering”, zei Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken in ’t Pallieterke van 1 juli 2021. Toen wij dat hier signaleerden, voegden wij daar aan toe: “Omdat ‘woke’ een containerbegrip is waar ook de zotste uitspraken en reacties in ondergebracht worden, is ‘woke’ een gedroomd vijandbeeld voor het Vlaams Belang.” Ook Bart De Wever maakt zich druk over de ‘woke-cultuur’. Het voorbije weekend bleek dat Vlaams Belang- en N-VA-verkozenen een compleet verzonnen verhaal gebruiken om mensen het gevoel te geven dat alles wat hen vertrouwd is, wordt afgepakt door linkse wereldverbeteraars.

Volgens het Oxford English-woordenboek staat ‘woke’ voor alert zijn voor raciale en sociale discriminatie en onrechtvaardigheid. Het woord is ontleend aan de uitdrukking: ‘Ik werd wakker (“I woke up”), ik trap er niet meer in’. Tegenstanders van dat ‘wakker schieten’ gebruikten ‘woke’ op hun beurt als scheldwoord. Zoals ‘politiek correct’ onder invloed van rechtse opiniemakers een negatieve connotatie kreeg. Anderen die evengoed tegen raciale en sociale discriminatie en onrechtvaardigheid zijn, hebben echter ook hun bedenkingen bij sommige ‘woke’-uitspraken. Dat bijvoorbeeld alle blanken racisten zouden zijn, is nonsens. Onder niet-blanken bestaat trouwens evenzeer racisme. De antiracistische strijd moet een strijd voor gelijkheid en mensenrechten blijven, en mag niet worden omgevormd tot een elitair en dogmatisch discours over waarom de ene identiteit goed en de andere slecht zou zijn.

Maar je kan het niet zo gek verzinnen als dat sommigen het zien met de ‘woke-cultuur’. De voorbije dagen pakten zowel Steve Herman, voorzitter van het Vlaams Belang in Aalst, en gemeente- en provincieraadslid, als Bart De Meulenaer, N-VA-gemeenteraadslid in Roeselare, uit met het verhaal dat het woord ‘boterham’ wordt afgeschaft (vandaar de illustratie helemaal bovenaan © cc. Unsplash/Aliet Kitchen). “Het woord ‘boterham’ impliceert dat het brood belegd moet worden met zuivel- en vleesproducten, namelijk boter en ham (hesp, AS). Inmiddels weten we dat die producten niet goed zijn voor de gezondheid en het milieu”, zou ene Sjaak Bouvé van een ‘Voedingsdienst’ gezegd hebben. Het woord ‘boterham’ zou daarom vanaf volgend jaar niet meer opgenomen worden in de woordenboeken en niet meer gebruikt worden in de voedingsadviezen van de overheid. Mogelijke alternatieven zouden woorden zijn als ‘groentebodem’ en ‘graanplak’.

VB’er Steve Herman (“Ook het woord ‘boterham’ (boter en ham) zou het slachtoffer worden van de woke-cultuur en worden afgeschaft. #stopdewaanzin”) en N-VA’er Bart De Meulenaer op sociale media (foto’s © Facebook en Twitter).

Twaalf uur nadat Steve Herman, voorzitter van het Vlaams Belang in Aalst, en gemeente- en provincieraadslid voor het Vlaams Belang,  een bericht over het afschaffen van het woord ‘boterham’ op zijn Facebookpagina had geplaatst, hadden al 98 mensen een emoticon als reactie op dit bericht geplaatst, meer dan 40 mensen een eigen reactie erbij geschreven, en was het bericht 35 keer gedeeld. Eén van de mensen die reageerden, wees erop dat dit een grap was. Maar alle anderen waren ermee weg. Onder andere Jan Penris, Vlaams Belang-gemeenteraadslid in Antwerpen en voormalig parlementslid, luitenant van Filip Dewinter, was één van de mensen die het bericht van Steve Herman overnam op zijn Facebookprofiel. Bart De Meulenaer, N-VA-gemeenteraadslid in Roeselare, deelde hetzelfde bericht op Twitter. Het werd 20 maal geretweet, 36 keer van een hartje voorzien en 42 keer becommentarieerd, zij het dat er hier meer mensen waren dan bij de volgers van Steve Herman die wezen op het een grap zijn.

Het is een grap, en toen ook ‘ArbiterOfTweets’ Rien Emmery (factchecker bij Knack en VRT NWS) daar op wees – het is een bericht van de Nederlandse satirische website Nieuwspaal – gaf Bart De Meulenaer toe: “Hahaha. Daar ben ik mooi ingetrapt. Dju.” Maar hij liet zijn tweet staan, en gaf ten overstaan van zijn volgers niet toe dat hij een al te gek bericht voor waar had aangenomen. Steve Herman verwijderde zijn Facebookpost, evenwel zonder zich bij zijn volgers te verontschuldigen voor zijn dwaasheid. Het is niet moeilijk om te achterhalen wat satirische websites zijn. Dat zie je als je het geheel van artikels bekijkt, en dat weet je met even de hoaxwijzer te raadplegen. Al ontbreekt in de hoaxwijzer Het beleg van Antwerpen, een beetje slimme lezer heeft echter vlug door dat dit ook een satirische website is. Maar slim zijn, en ernst kunnen onderscheiden van een grap, is dus niet een kwaliteit van Steve Herman en Bart De Meulenaer.

Pretentie en ergens met de vuile voeten doorgaan daarentegen… Toen het Vlaams Belang bij de verkiezingen op 26 mei 2019 goed had gescoord, riep partijvoorzitter Tom Van Grieken zijn militanten op om geen “leedvermaak” te hebben met de partijen die erop achteruit gaan, en “grootst te zijn in onze overwinning”. Amper een dag later verspreidde Steve Herman een ‘meme’ waarin hij Groen-voorzitster Meyrem Almaci vergeleek met onkruid. Bart De Meulenaer was op een dag zo gepikeerd over een editoriaal in Knack dat hij de website De Vijfde Macht opstartte. “De Vijfde Macht zoekt en bestrijdt fake news, valse beschuldigingen en lasterlijke uithalen naar burgers. Vrij van mening. Vrij van kleur. Vrij van partij”, zo luidt het op de openingspagina. Wie alleen nog maar de tweets van Bart De Meulenaer volgt, merkt vlug dat hij niet vrij van kleur en van partij is. Hij is van het type N-VA’er dat evengoed een VB’er kan zijn. En hij verspreidt zelf fake news.

Theo Francken (l.): duim omhoog voor partijgenoot Bart De Meulenaer (r.), en Steve Herman een dag nadat zijn partijvoorzitter vroeg om geen leedvermaak te hebben met andere politieke partijen (foto’s © Facebook).