In het vorige week gepubliceerd Jaarverslag 2020 van het OCAD, het coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse in ons land, wordt er meermaals op gewezen dat “rechts-extremistisch gedachtegoed aan een opmars bezig is”. Een groot verschil met het islamitische terrorisme en extremisme is dat “het rechts-extremistische netwerk online méér zichtbaar aanwezig is dan haar tegenhanger, waardoor het gemakkelijker is voor jongeren om met rechts-extremistische propaganda in aanraking te komen”. Anderzijds – en onze observatie is gelijklopend – “is het zo dat er de afgelopen jaren een toename merkbaar is van gerechtelijke interventies of opvolgingen in het kader van potentiële dreigingen uitgaande van rechts-extremisten in ons land”. Beide zaken hebben ertoe geleid dat bij het OCAD de jongste jaren een toenemend aantal rechtsextremistische haatpropagandisten (HP’s) en Potentieel Gewelddadige Extremisten (PGE’s) bekend zijn. Dat de lijst nog kan aangroeien bleek gisteren in De Morgen toen de krant berichtte over twee militairen waarover een vooronderzoek loopt om ze op te nemen in de lijst van HP’s of PGE’s. Vooronderzoek dat tot zes maanden (!) kan duren.

Bevatten de lijsten van rechtsextremistische haatpropagandisten en potentieel gewelddadige extremisten elk enkele tientallen namen, de lijst van extreemrechtse mensen die ‘gevolgd’ worden door de politiediensten telt honderden namen. Volgens het antwoord op een parlementaire vraag vorig jaar zijn er dat 2.480, waarvan het merendeel in Vlaanderen woont. Met ‘gevolgd’ moet men evenwel niet denken aan mensen die dag en nacht in het oog worden gehouden, maar aan mensen die om een of andere reden in verband met hun extreemrechtse overtuiging genoteerd werden in een proces-verbaal of inlichtingenblad. De lijst extreemlinkse mensen die volgens de politie zorgen baren, is maar half zo lang.

Volgens het OCAD is “de link-extremistische/anarchistische beweging” in België “de voorbije jaren vrij rustig geweest, maar door de COVID-19 pandemie is ook deze situatie enigszins veranderd”. De “ook” in dit citaat verwijst naar het in het jaarverslag eerder besproken rechts-extremisme. Anders dan extreemrechts is de anarchistische scene “over het algemeen minder geneigd om geweld te plegen tegen personen. Meestal viseren ze goederen of infrastructuren. Toch zijn gewelddaden tegen de ordediensten, bijvoorbeeld in de marge van betogingen, niet uit te sluiten”. We kennen anders wel een aantal rechts-extremisten die naar de La Boum-bijeenkomsten van 1 april en 1 mei gingen om een ‘spelletje’ te spelen met de politie, en teleurgesteld waren toen de politie zich bij een volgende La Boum-bijeenkomst op 29 mei in Ter Kamerenbos in Brussel niet liet zien.

Rechtsextremisten gingen naar La Boum-bijeenkomsten om ‘spelletjes’ te spelen met de ordehandhavers en waren teleurgesteld als de politie zich niet liet zien (foto © VRT NWS).

De La Boum-bijeenkomsten vonden dit jaar plaats. Het jongste jaarverslag van het OCAD handelt over vorig jaar. Het eerste jaar van de coronacrisis die meteen aanleiding gaf “tot een sterke opgang van fake news, vooral op sociale media. Er is zelfs sprake van echte desinformatie. De verspreiders buiten bestaande frustraties en angsten uit ten aanzien van de circulatie van het virus en de reacties van de overheden hierop.” “Sommigen willen hiermee bepaalde extremistische narratieven de wind in de zeilen geven”, aldus nog het OCAD-jaarverslag.

In 2020 was niets bekend over “plannen voor het voorbereiden van een aanslag door rechts-extremisten” noch over effectieve geweldpleging ingevolge de coronacrisis. Dit jaar, in 2021, is dat wel anders met Jürgen Conings die in mei wapens stal uit een legerkazerne en op kijk stond aan de woonst van viroloog Marc Van Ranst (foto helemaal bovenaan © VRT NWS), Marc Van Ranst die eerder al door Conings bedreigd werd. Daarnaast had Conings ook nog een moskee in het vizier. De zoektocht naar Conings verzamelde van de weeromstuit op Facebook 50.000 sympathisanten voor Conings, en een paar honderd sympathisanten op betogingen drie dagen na elkaar in Maasmechelen. Onder hen een aantal bekende rechtsextremisten en bepleiters van vrije wapenverkoop.

Intussen is niets veranderd. Op de Telegram-pagina Als 1 man achter Jürgen!! verscheen eind vorige maand het fake news dat de Nederlandse minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge het Van Dale-woordenboek heeft gehaald met het woord “prikpooier”. Het is een op sociale media verzonnen woord voor iemand die anderen aanspoort zich te laten vaccineren en dat op een pooierachtige manier zou doen. Dat het woord níét in de Van Dale staat, is eenvoudig te controleren. Maar daar houdt Ben van der Kooi, een beruchte Nederlandse rechtsextremist, zich niet mee bezig. Op de Telegram-pagina Als 1 man achter Jürgen!! postte hij vervolgens: “Hey, Van Ranst… Leef je nog steeds? Onthou: Jurgen is niet alleen. LOL”.

Berichten op de Telegram-pagina ‘Als 1 man achter Jürgen!!’: fake news en morbide plezier. Na de 51 doden die in twee moskeeën in Christchurch (Nieuw-Zeeland) vielen door de terreur van Brenton Tarrant, postte Ben van der Kooi op Facebook: “Beter kan onze dag niet beginnen. Zo somber en bewolkt als het weer buiten is, zo zonnig is het nieuws vandaag!!” Om misverstanden te vermijden volgde hierna: “Moskee, weg ermee”. Van der Kooi toonde zich ook als een sympathisant van Breivik (foto’s © Telegram).

Intussen is die boodschap van Van der Kooi op de Telegram-pagina Als 1 man achter Jürgen!! verdwenen, maar x-aantal mensen zagen ze wél. Plezier hebben in dat nog andere mensen het leven van Van Ranst bedreigen?! Daarvoor helpt extreemrechts zijn. Ben van der Kooi werd eerder in eerste aanleg veroordeeld voor het in brand steken van een moskee in Rotterdam, maar in beroep hiervoor vrijgesproken bij gebrek aan bewijs. Als er ergens ter wereld een opvangcentrum voor asielzoekers in brand wordt gestoken, is hij doorgaans de eerste om dit in de Lage Landen te melden. Hij beperkt zijn actieradius niet tot extreemrechtse bijeenkomsten en betogingen tegen de coronamaatregelen in Nederland, maar is al vele jaren ook in Vlaanderen actief. Recent nog in Brussel en Mechelen.

Ben van der Kooi plaatste een gelijkaardige tekst op zijn Facebookpagina en daagde de Belgische Staatsveiligheid meteen uit: “En ‘beste’ Belgische StaatsVeiligheid: Als deze tekst jullie niet bevalt; doe gerust een tweede poging voor een Rechts Hulp Verzoek (RHV) bij een Rotterdamse Officier van Justitie. Jullie weten hoe dat de vorige keer afliep (n.a.v. een ‘bedreiging’…)”. Het lijkt erop dat een verzoek van de Belgische Justitie om Ben van der Kooi te kunnen vervolgen afgewezen werd door de Nederlandse Justitie. Het is niet nodig om Vlaanderen als provincie aan Nederland te hechten, een andere oplossing om grensoverschrijdende doodsbedreigingen te bestraffen moet mogelijk zijn. Zo niet kan men Van der Kooi toch oppakken bij een van de vele keren dat hij in ons land is.

Het is een gemiste kans: toen de 50.000 sympathisanten voor Jürgen Conings op Facebook the talk of the town waren, was een Facebookgroep van mensen die doodsbedreigingen niet normaal vinden misschien een goed idee geweest (foto © cc. Pixabay/Gerd Altmann).