Gerard Alsteens, beter bekend als politiek tekenaar GAL, wordt morgen 81 jaar. Gefeliciteerd, Gerard! Met ook nog eens 60 jaar politieke tekeningen maken, is er een goede reden om een tentoonstelling over zijn werk in elkaar te steken. Het werk en universum van GAL is nog tot en met zondag 22 augustus 2021 te bekijken in Mechelen. Een fraai uitgegeven boek, naar aanleiding van de tentoonstelling, zorgt ervoor dat je nog lang kan nagenieten.

Gerard Alsteens heeft van kindsaf een talent en passie voor tekenen. Als hij twaalf is, wint hij met de tekening van een boerenpaard een tekenwedstrijd in een toenmalige krant. Een paar jaren later is hij de eerste en enige leerling op de afdeling vrije grafiek van het Sint-Lukas instituut in Brussel. Hij loopt stage bij De Linie, waar hij twee jaar de lay-out verzorgt tot het weekblad niet meer mag verschijnen van het katholieke establishment. Vanaf dan is het werk van GAL onlosmakelijk verbonden met tal van progressieve tijdschriften en publicaties (De Nieuwe, De Zwijger, Markant…), en progressieve bewegingen (tegen de Apartheid in Zuid-Afrika, tegen de installatie van atoomraketten…).

Nadat bladen als De Nieuwe en De Zwijger in de eerste helft van de jaren tachtig failliet gaan, begint GAL te tekenen voor Knack dat nog elke week zijn kijk op de actualiteit publiceert. Daarbij “schopt” hij “in schoonheid”, om Lectrr te citeren. “Hij maakt elke week een kunstwerk.” GAL is daarenboven een linkse luis in de pels. Terwijl de inmiddels overleden hoofdredacteur van De Nieuwe Mark Grammens politiek van links naar rechts evolueerde, blijft GAL consequent links. Wie onrechtvaardigheid in stand houdt, zal gefileerd worden met de tekenpen. Aanklagen van hypocrisie is een ander thema dat we regelmatig terugzien.

Tekening uit 1996. Gerolf Annemans en Filip Dewinter met de trekken van respectievelijk een Noord-Afrikaan en een Turk. Het tonen van deze prent in het Vlaams parlementsgebouw had onmiddellijk effect. Zie hieronder (foto © AFF).

Dat het Vlaams Belang, dat zich nu voordoet als een heraut van de vrije meningsuiting, een en al opgetrokken is uit hypocrisie bewees die partij zelf. Toen GAL in 1996 te gast was in het VRT-programma De Zevende Dag dat voor de gelegenheid uitgezonden werd vanuit het nieuwe Vlaams parlementsgebouw, toonde GAL onder andere een paar spotprenten over het Vlaams Blok. Bij het Vlaams Blok was men daar zo verontwaardigd over dat de hele Vlaams Blok-fractie prompt opstapte en het Vlaams parlementsgebouw verliet. Bien joué, GAL. Veertien jaar later, bij gelegenheid van het verschijnen van het boek GAL, een halve eeuw op het scherp van de snee, stelde ’t Pallieterke vast dat “GAL helemaal in dat antifa-discours (is) blijven steken” (’t Pallieterke, 8 december 2020). Gelukkig maar.

Naar aanleiding van hetzelfde boek werd in Knack in 2010 aan GAL voorgelegd dat hij de laatste maanden vooral op Bart De Wever mikt. GAL: “De Wever is, net als zijn broer, een verstandige mens. Ik vraag me alleen af wat zijn cultuur of achtergrond is. Is dat het vendelzwaaien? Politiek staat hij lijnrecht tegenover alles waar ik voor sta. Ik veracht zijn bloed-en-bodemdiscours. Ik weet wel dat nationalisme voor sommige verdrukte volkeren een uitzicht kan bieden op een beter leven. Maar toch niet in een rijke streek als Vlaanderen, zeker? Ik hoor weer echo’s uit mijn jeugd: alles wat wij doen, is goed en de anderen zijn slecht.” (Knack, niet-gedateerde bijlage 50 jaar GAL). Vijf jaar later is GAL het nog altijd met Bart De Wever “over alles met hem oneens”.

Fidel Castro als borstel om het Amerikaans imperialisme weg te vegen (foto © AFF).

De tentoonstelling die opgezet werd naar aanleiding van 50 jaar GAL, en het bijhorend boek verschenen bij uitgeverij Van Halewyck, bevat uitsluitend politieke prenten van GAL. De huidige tentoonstelling naar aanleiding van 60 jaar GAL, en de drie bijhorende boeken in één box, gaat breder. Naast een selectie uit de politieke prenten van GAL krijgen we ook andere facetten van GAL als kunstenaar te zien, zoals erotische tekeningen en de vele flessen en andere zaken die GAL voor zijn plezier beschilderde. Ook krijgen we een inkijk in het universum waarin GAL minstens nog zijn wekelijkse prent voor Knack maakt.

Men heeft er een mooie en gevarieerde tentoonstelling van gemaakt in Mechelen, en het bijhorend boek is een juweeltje. Geopend half juni, gaat de tentoonstelling nu haar laatste weken in. Men gaat niets meer veranderen aan de tentoonstelling, maar voor een volgende GAL-tentoonstelling toch nog de volgende tip. Met een overzicht van zestig jaar grafisch werk moet je al een zekere leeftijd hebben en/of een goede kennis hebben van de geschiedenis om iedereen te herkennen. Een klein woordje uitleg zou nuttig zijn. Een paragraafje bij de politieke prenten; de naam en functie van de man of vrouw naar wie bijvoorbeeld de flessen geschilderd zijn. Niet iedereen heeft dezelfde kennis als de generatiegenoten van GAL. Dat klein woordje uitleg zou een meerwaarde zijn bij een op zich al knappe tentoonstelling.

Al GAL, Cultuurcentrum Mechelen, Minderbroedersgang 5 in Mechelen. Van woensdag tot en met zondag, tussen 13 en 18 uur. Tot en met zondag 22 augustus 2021. Best vooraf je tijdslot vastleggen. Inkom: 8 euro (6 euro voor wie minder dan 26 jaar oud is). Wie via Knack het bijhorend boek aankoopt, krijgt een code waarmee je gratis naar de tentoonstelling kan.

Foto helemaal bovenaan: Voormalig premier Charles Michel, voormalig PS-voorzitter Elio Di Rupo en N-VA-voorzitter Bart De Wever op flessen getrokken; achteraan onder andere Vlaams onderwijsminister Ben Weyts en nog eens Annemans en Dewinter (foto © AFF).

Het universum van GAL en (kleine foto) tekening tegen de Apartheid in Zuid-Afrika die gebruikt werd voor affiches van de internationale vakbeweging én in Zuid-Afrika verspreid werd (foto’s © AFF). 
Door GAL getekende covers van boeken (foto © AFF).  

Naschrift: De tentoonstelling is verlengd tot zondag 26 september 2021.