Toen vrijdag 6 november 2020 een huiszoeking plaatsvond bij Emmanuel M. reageerden ReactNieuws en ’t Pallieterke unisono verontwaardigd. “Waarom was het nodig om zo intimiderend te werk te gaan en de man te behandelen als een gevaarlijke moslimterrorist?”, besloot hoofdredacteur Karl Van Camp in ’t Pallieterke. Intussen weten we waarom: maandag 7 december 2020 werd de 60-jarige Emmanuel M., samen met zijn 46-jarige vriendin Vicky D., aangehouden op verdenking van in de nacht van 10 op 11 november 2019 brand te hebben gesticht in wat een opvangcentrum voor asielzoekers moest worden in Grote-Spouwen (Bilzen).

Of Emmanuel M. en Vicky D. uit Zutendaal inderdaad betrokken zijn bij de brandstichting moet blijken uit de bewijzen die men vindt. Intussen is het alvast duidelijk dat Emmanuel M. ‘gene gewone’ is. Hij mag dan wel in ’t Pallieterke zeggen dat hij “niets in huis (heeft) dat onwettig is”, maar een schilderij waarop Adolf Hitler is afgebeeld en een pop aangekleed als de Führer is gelukkig niet iets wat in elke huiskamer te vinden is. Een Nigeriaanse gezin aan de overkant van de straat wegpesten door hen toe te roepen: “Vuile neger, ga terug naar je eigen land” en er in een groep gekleed in Ku Klux Klan-kleren naartoe te stappen, behoort gelukkig ook niet bij de Vlaamse gewoontes. Voorts vond men doorboorde schietschijven als gevolg van schietoefeningen in de tuin. “Ze doen oefeningen. Ze kruipen rond en trainen gevechtstechnieken”, vertelde men aan Het Nieuwsblad. Emmanuel M. kon er alleen maar mee wegkomen omdat de Zutendaalse politie liet begaan. Eén van de vaste gasten bij de feestjes bij Emmanuel M. thuis, de 31-jarige Alexander G., werd drie dagen eerder, vrijdag 4 december 2020, in Tervuren door de federale politie aangehouden op verdenking van het beramen van een aanslag.  

Emmanuel M. is dan wel uit Voorpost gezet toen bleek dat hij ook nog met een eigen clubje, Vlaams Legioen, begon. Hij wordt de hand boven het hoofd gehouden door Voorpost. Volgens Voorpost kan hij de brand in Bilzen niet aangestoken hebben. “Hij was met Vicky D. die avond op een Breughelavond van Voorpost in het Oost-Vlaamse Assenede”, zegt Voorpost-actieleider Nick Van Mieghem. Assenede ligt op zo’n 150 kilometer van Bilzen. Niemand kan echter bevestigen wanneer Emmanuel M. in Assenede vertrok. De brand werd rond middernacht aangestoken. Terwijl de brand nog volop woedt, wordt op de Facebookpagina van Vlaams Legioen een zelf opgenomen filmpje over de brand gepost, en plaatst Emmanuel M. op zijn eigen Facebookpagina het commentaar: “Het feestje kan beginnen. De bbq is aan.”

Emmanuel M. en Vicky D. zeggen dat ze enkel als ramptoeristen bij de brand in Bilzen waren, maar volgens speurders klopt hun opgegeven tijdsgebruik niet. Ze zouden het filmpje, dat op de Facebookpagina van Vlaams Legioen werd gepost, al kort na de uitbraak van de brand gemaakt hebben. Daarenboven zijn er belastende verklaringen van een vroegere vriend. Een 39-jarige Nederlander, volgens onze informatie: Danny P., die begin dit jaar in ons land veroordeeld werd tot een jaar cel omdat hij Vicky D. met een volle vuist in het gezicht had geslagen, wat haar een gebroken neus bezorgde. Vicky D. zou niet goed voor zijn kippen gezorgd hebben toen de Nederlander, op basis van een nota van de Staatsveiligheid over zijn extreemrechtse gezindheid, uit ons land was gezet. Emmanuel M. is ‘gene gewone’, zijn vriendenkring is dat evenmin.

De pick-up waarmee Emmanuel M. eerder dit jaar naar de Vlaams Belang-manifestatie op de Heizel reed (foto © Twitter), en Emmanuel M. bij een stille wake enkele dagen na de brand aan wat een opvangcentrum voor asielzoekers moest worden in Bilzen (foto © RV).

Eigenares van het voormalig rusthuis dat men zou inrichten als opvangcentrum voor asielzoekers Maike Wijnants kreeg in De Morgen van 16 november 2019 een laudatio van Joël De Ceulaer. “U bent een heldin en blijft op koers, ook na de brand”, schreef De Ceulaer. “’Natuurlijk gaan we hiermee door’, zei u nog in de krant. ’Op 25 december vier ik mijn tachtigste verjaardag. In februari zal ik mijn feestje houden, mét champagne voor alle asielzoekers. Of denk je dat ik mij laat tegenhouden door onverdraagzame haatzaaiers. Dan kennen ze mij nog niet.’” Helaas liep het anders. “Natuurlijk is de meerderheid het niet eens met die haatzaaiers, maar ondanks alle steunbetuigingen zijn het wel de haatberichten die het hardst blijven plakken”, vertelde Maike Wijnants intussen aan Het Belang van Limburg. “Dat vreet aan een mens. Nog elke dag sta ik op en ga ik slapen met die vreselijke brand in mijn gedachten.”

Dat er maar twee personen achter de brand zouden zitten, lijkt Maike Wijnants onwaarschijnlijk. “De daders kenden het gebouw. Ze wisten precies langs waar ze binnen konden en hoe ze het brandalarm moesten uitschakelen. Hopelijk vindt de politie elke betrokkene.” Hoeveel mensen er materieel betrokken waren bij de brandstichting is niet duidelijk, moreel zijn het er tientallen, zoniet enkele honderden, getuige de commentaren op Facebook over de brand (grote foto hierboven © TV Limburg; Facebookpost © archief AFF). En zo zijn er nog ontelbare Facebookcommentaren. Van “Geeft de daders een medaille!” over “De enige oplossing” tot “helaas zat er nog geen gelukszoeker in…” en “Die had beter gewacht tot ze erin zaten”. Die laatste quote is van de zoon van een voormalig parlementslid van het Vlaams Belang.

Maike Wijnants, eigenares van het rustoord in Bilzen dat een opvangcentrum voor asielzoekers moest worden, is nog altijd onder de indruk van de brand en haatboodschappen meer dan een jaar geleden (foto © VRT/Het Journaal).

“Moet ik mij verantwoorden voor een lid van het achtste knoopsgat?”, vraagt Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken als De Standaard hem polst over Emmanuel M. en Lode D., secretaris van de Vlaams Belang-afdeling in Ham, 45 km verderop, die vorige week eveneens werd aangehouden in deze zaak (maar even later weer werd vrijgelaten, mogelijk omdat zijn echtgenote zorgbehoevend is). Tot slot van het artikel in De Standaard wordt verwezen naar Filip Dewinter die bij protest tegen een opvangcentrum voor asielzoekers in Kalmthout opriep om het protest vreedzaam te houden. Wat de krant er niet bij schrijft, is dat die oproep van Dewinter op gemor onthaald werd door een deel van de aanwezigen. Het Vlaams Belang trekt immers volk aan dat doortastender wil optreden. Bij een ander taalgebruik zou het Vlaams Belang ook een ander publiek aantrekken.

Een aantal Facebookcommentaren zijn bekend bij het parket in Limburg. Of vervolging volgt, is wat anders. Sommige commentaren zijn te situeren in de grijze zone tussen opinie en haat. Bij andere is het duidelijk dat die commentaren aanzetten tot haat en geweld, en dus strafbaar zijn. Alleen zal men dan nog moeten bewijzen dat er een bijzonder opzet is, dat dit geen uitlating in een opwelling is maar passend in een patroon van meer dergelijke uitlatingen. Wat er ook van is, bestraffing of niet, er zijn meer mensen die fout reageerden dan de daadwerkelijke brandstichter(s) in Bilzen.

Gaby Colebunders (PVDA, met witte trui op de foto): “Vorig jaar al richtte ik mij tot de Vlaams Belang-fractie. ‘Wat verwacht je als je duizenden euro’s uitgeeft aan advertenties en vluchtelingen constant afschildert als onmensen? Enkele individuen hebben deze misdaad begaan, maar jullie haatzaaierij waren als lucifers om de brandstof aan te steken. Jullie permanente haat en fake news-campagnes leiden tot misdaden.’ Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken zei dat de brandstichting een daad van links was, om ‘compassie te kweken met de vluchtelingen’.” (foto © AFF).