De Standaard en Het Nieuwsblad pakken vandaag uit met het nieuws dat Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken in maart bij de Nederlandse uitgeverij De Blauwe Tijger zijn tweede boek publiceert, daarvoor iemand zocht met naam en faam om het voorwoord te schrijven, en uiteindelijk de Gentse politicoloog Carl Devos vroeg dit voorwoord te schrijven. Half januari werd de tekst ingeleverd… maar te lang bevonden. Er werd voorgesteld een aantal kritische paragrafen te laten vallen, maar Carl Devos pakte het anders aan: hij kortte zijn voorwoord in zoals gevraagd, maar liet de gewraakte passages grotendeels staan. De lengte van het voorwoord bleek nu niet echt het probleem te zijn, wél de inhoud. Terwijl boekhandelaars nochtans al het boek in aanbieding hadden gekregen met op de cover de aankondiging van het voorwoord door Carl Devos (foto hierboven links), komt het voorwoord er niet in en is voormalig VTM-journalist, nu medewerker van VlaamsParlement.tv en Knack online, Jan De Meulemeester gevraagd het voorwoord te schrijven (foto hierboven rechts). Jan De Meulemeester weet meteen waar zich aan te houden.

Tom Van Grieken is er veel aan gelegen om een voorwoord bij zijn boek te krijgen van iemand uit onverdachte hoek. Voor zijn eerste boek, Toekomst in eigen handen. Opstand tegen de elites, werd dat professor Jonathan Holslag die in zijn voorwoord Tom Van Grieken looft als “een getalenteerde jonge kracht die vanuit een oprechte bezorgdheid over onze samenleving aan politiek doet (…). Hij toonde ook luisterbereidheid  naar tegenargumenten en probeerde ze te doorgronden. Dat siert hem. Politiek debat heeft immers weinig zin als we zoals keffertjes aan een leiband rond ons eigen grote gelijk dansen.” Zelf hebben we Tom Van Grieken nog niet veel, of liever: nog helemaal niet, zien afwijken van zijn eigen groot gelijk.

Intussen is het geweigerde voorwoord van Carl Devos integraal te lezen op meerdere krantenwebsites. Hieronder de passages die de uitgever wilde schrappen, en toen ze toch opnieuw ingediend werden, hij dan maar met het hele voorwoord in de prullenmand gooide.

Carl Devos: “Tom Van Grieken vraagt mij een kritisch voorwoord te schrijven, maar wil het niet publiceren omdat het te kritisch is? En dan hoog van de toren blazen over het recht op vrije meningsuiting.” (foto: Carl Devos bij het openingscollege politicologie aan de UGent, 15 oktober 2019 © VRT NWS).

Carl Devos: “Het is onzeker of het VB even succesvol in de meerderheid als in de oppositie zal zijn. Als zweeppartij heeft zij de voorbije decennia onmiskenbaar gewogen, als beleidspartij dreigt de ontgoocheling. Temeer omdat sommigen die een coalitie met het VB bepleiten dat openlijk doen om het VB tegen de muur te laten rijden. Het VB, zonder enige bestuurservaring en worteling in de nerven van het complexe bestuursapparaat, en met een veeleisende achterban, neemt een groot risico. Beleid radicaal en werkbaar houden, ook binnen de rechtsstaat en allerlei bovenstatelijke verplichtingen, zal bovenaardse stuurmanskunde vereisen.”

“Van Grieken sukkelt bovendien met een intern probleem dat hem ook extern in de problemen brengt. In dit boek toont de auteur voor verschillende partijgenoten innige waardering. Maar er is ook een tikje voor fake onafhankelijke Dries Van Langenhove, en – zeker voor wie tussen de lijnen leest – kletsen voor Filip Dewinter. Waarover Van Grieken op verschillende bladzijden ergernis verbergt. De uitspraak van Dewinter ‘het probleem is niet de vergrijzing, maar de verbruining’ ontlokte Gerolf Annemans de uitspraak ‘lap, het is gebeurd’, waarna Van Grieken het drama van de verkiezingen van 2014 beschrijft. De suggestie is duidelijk. En later ook letterlijk. Met ‘déze Filip Dewinter die op déze manier aan politiek doet’ zal het VB nooit meer de verkiezingen winnen, merkt Van Grieken naar eigen zeggen op tijdens het partijbureau daags na die verkiezingen.”

“Zoals in alle partijen ontkent men ook in het VB de interne verschillen en zeker de spanningen tussen strekkingen. Men zegt dan doorgaans dat de vijandige buitenwereld die verzint om de partij intern te verdelen, waarmee ongeveer alles ontkend kan worden. Maar het valt niet te ontkennen: het VB van Tom van Grieken is radicaal-rechts, dat van Filip Dewinter, Dries Van Langenhove, Sam Van Rooy en nog enkele anderen is extreem-rechts. Die extreem-rechtse flank brengt de ‘gematigde vleugel’ – voor velen buiten het VB uiteraard nog altijd te extreem – die aan beleid wil deelnemen vaak in verlegenheid. Alleen heeft die participationalistische radicale vleugel voor hun beleidsplannen ook de stemmen van die extreme vleugel nodig. Het succes van het VB is immers ook dat van die extreme vleugel.”

“Het valt niet te ontkennen: het VB van Tom van Grieken is radicaal-rechts, dat van Filip Dewinter, Dries Van Langenhove, Sam Van Rooy en nog enkele anderen is extreem-rechts. Die extreem-rechtse flank brengt de ‘gematigde vleugel’ – voor velen buiten het VB uiteraard nog altijd te extreem – die aan beleid wil deelnemen vaak in verlegenheid.” (Foto met onder andere Filip Dewinter en Sam Van Rooy © AFF).

“Een coalitie is niet enkel een inhoudelijk bestuursakkoord. Ook als het VB pragmatische, haalbare, binnen de nationale, Europese en internationale rechtsregels functionerende voorstellen doet, blijven coalitiepartners en hun achterban grote moeilijkheden hebben met de extreme taal en vleugel. Die eventuele coalitiepartners hebben geen zin om zich ten aanzien van media en hun achterban steeds te moeten verontschuldigen en verantwoorden waarom zij met ‘zo’n partij’ besturen. Wat een lid van de meerderheid zegt, straalt onvermijdelijk ook af op die meerderheid zelf. Als fake onafhankelijk Kamerlid Dries Van Langenhove in mei 2020 gaat spreken op de Conferentie van American Renaissance, een white supremacist en dus racistische organisatie, worden veel inspanningen van de radicale vleugel om het VB als ‘aanvaardbaar’ voor te stellen teniet gedaan. Woorden hebben, evenzeer als daden, inhoud en betekenis. Ze beschrijven niet enkel maar maken ook de werkelijkheid en zijn dus nooit onschuldig.”

“Voor velen bij evt. coalitiepartners en hun achterban zal niet de radicale maar de extreme vleugel het beeld van het VB bepalen. Telkens als Van Grieken die moet verdedigen, uitleggen, nuanceren of berispen, toont hij zich het zwakst. Niet overtuigend. Debatfiches die zeggen dat andere partijen niet moeten bepalen wat een VB’er zegt of denkt, of dat de poco’s van de linkse media het VB weer in een racistische hoek willen duwen, overtuigen enkel de eigen overtuigden. In zijn antwoord op de kritiek op de spreekbeurt van Van Langenhove bij American Renaissance kwam Van Grieken niet verder dan dat Van Langenhove geen Belanger is. ‘Ik spreek me niet uit over iemand die geen lid is van de partij’, noteerde De Standaard. Pijnlijk.”

“Als fake onafhankelijk Kamerlid Dries Van Langenhove in mei 2020 gaat spreken op de Conferentie van American Renaissance, een white supremacist en dus racistische organisatie, worden veel inspanningen van de radicale vleugel om het VB als ‘aanvaardbaar’ voor te stellen teniet gedaan.” (foto: screenshot website American Renaissance).

“(…) Al kan het VB ook nog over eigen voeten struikelen. Haar discours mag scherp zijn, maar om aanvaardbaar te zijn voor de brede centrumkiezers niet ranzig. Missie 2024 is gebouwd op de verhoopte groei in die middengroepen. Na de zeer succesvolle Vlaamse verkiezingen van 2004, dankzij de veroordeling wegens racisme, stond het VB op haar toppunt. Maar ook toen slaagde ze er niet in om de poorten van het systeem open te breken. Haar oproep om de stoottroepen te versterken, werden niet langer gehoord. Kiezers dropen ontgoocheld af. Ook omdat er met N-VA een gematigder alternatief was opgestaan, met een breder programma. Dat wel kon besturen, en dus nuttiger was. Het signaal was immers al gegeven. En is voor vele kiezers net dat niet dé functie van het VB: een signaal geven aan anderen, daarom niet zelf de problemen oplossen.”

“Want al slijt het ‘politiek correcte denken’ in grote delen van de samenleving af, dan nog blijft ook de radicale vleugel voor velen in het centrum te extreem. Het VB is naar eigen zeggen hard tegen het systeem, niet tegen mensen. Dat onderscheid is soms vals of te gemakkelijk. Er bestaat bijv. geen islam zonder moslims. Wie de islam onverzoenbaar acht met ons, met de ‘eigen volksgemeenschap’, sluit moslims uit. Als het VB ‘taboedoorbrekend’ wijst op het verband tussen criminaliteit en afkomst, is de focus op bepaalde bevolkingsgroepen nadrukkelijk, maar komt het ‘systeem’ dat hen tot – onvergoeilijke – misdaad brengt veel minder in beeld. Van Grieken herhaalt ook in dit boek dat ‘mits de nodige inspanningen en respect’ ook nieuwkomers deel kunnen zijn van ‘onze volksgemeenschap’. En tegelijk dat immigratie nooit ‘ons duurzame kostbare weefsel mag aantasten en het moeizaam opgebouwde solidariteitsmodel ondergraven’. Maar als de voorwaarden om tot ‘onze volksgemeenschap’ te behoren zeer streng zijn, is de openheid enkel theoretisch.”

“Het VB is naar eigen zeggen hard tegen het systeem, niet tegen mensen. Dat onderscheid is soms vals of te gemakkelijk. Er bestaat bijvoorbeeld geen islam zonder moslims. Wie de islam onverzoenbaar acht met ons, met de ‘eigen volksgemeenschap’, sluit moslims uit.” (foto © cc. Flickr/FaceMePLS).

Carl Devos die zijn naam en prestige verbond aan de verkoop van het boek is erg ontgoocheld over de gang van zaken. De uitleg dat de uitgever zijn voorwoord tegen de wil van Tom Van Grieken in  geweerd zou hebben, vindt hij volstrekt ongeloofwaardig. Carl Devos: “Van Grieken vraagt mij een kritisch voorwoord te schrijven, maar wil het niet publiceren omdat het te kritisch is? En dan hoog van de toren blazen over het recht op vrije meningsuiting.”

De titel van het boek, En nu is het aan ons, verraadt de gretigheid waarmee Tom Van Grieken aan de macht wil geraken en zijn beleid wil opleggen. Dat de vrijheid van meningsuiting daarbij een van de eerste slachtoffers zal zijn, blijkt uit hoe Tom Van Grieken omgaat met zijn zelfgekozen schrijver van een voorwoord en de jacht die Filip Brusselmans maakt op andersdenkenden.

In zijn nieuw boek (184 blzn, 19,5 euro) onthult Tom Van Grieken details over zijn twee maanden lange gesprekken met Bart De Wever over de vorming van de Vlaamse regering. Het zal het appetijt van Bart De Wever voor ‘vertrouwelijke’ gesprekken met Tom Van Grieken niet vergroten. Maar wat telt, zijn de verkiezingsresultaten en de macht die men vervolgens kan grijpen.

Naschrift. Intussen is het voorwoord van Jan De Meulemeester bekend geraakt. De voormalige VTM-journalist, nu medewerker van VlaamsParlement.tv en Knack online, raakt nergens de tweespalt aan tussen de radicaal-rechtse en de extreem-rechtse vleugel binnen het Vlaams Belang. Hij bespreekt daarentegen de vraag of het gepast is als journalist een voorwoord te schrijven in zo’n boek, en of het Vlaams Belang haar succes te danken heeft aan zichzelf dan wel aan de tijdsgeest. Om te besluiten met drie vragen over de toekomst van het Vlaams Belang. Dat het voorwoord van Carl Devos te lang was voor publicatie is onzin. Het voorwoord van Carl Devos telt 2.965 woorden; het voorwoord van Jan De Meulemeester, waar wél plaats voor is, telt 3.371 woorden.