Als we 2019 in één beeld moeten samenvatten, kiezen we voor bovenstaande foto. Enerzijds is 2019 het jaar waarbij het klimaat prominent als thema naar voren kwam. Met de schoolstakingen van Youth for Climate die op 20 januari startten en tot aan de verkiezingen op 26 mei worden volgehouden, en tussendoor nog een paar andere klimaatbetogingen. Weliswaar schoolstakingen met minder deelnemers naargelang het aantal dagen ongewettigde afwezigheid op school toeneemt, maar anderzijds op tijd en stond ook klimaatstakingen wereldwijd. Dat partijen als de N-VA hierna komen aanzetten met hun ‘ecorealisme’ is stuitend, want ‘ecorealisme’ komt vaak neer op weinig of niets doen. Anderzijds is 2019 ook het jaar waarin jonge vrouwen het heft in handen nemen. Greta Thunberg zette de klimaatacties in Zweden in gang, Anuna De Wever en Kyra Gantois in Vlaanderen, Adélaïde Charlier in Franstalig België. Alle vier vooraan op de foto hierboven (v.l.n.r. Adélaïde Charlier, Kyra Gantois, Greta Thunberg en Anuna De Wever). Maar ook voor andere thema’s zijn jonge vrouwen de roergangers. Van Flavia Kleiner die de strijd aanbond met de extreemrechtse Zwitserse Volkspartij, over Emma Gonzalez actief tegen de liberale wapenwetten in de Verenigde Staten, tot terug bij ons dit jaar met Sarah Scheepers als coördinator en woordvoerder van de VuurWerk-acties tegen de besparingen van de regering-Jambon. Hulde aan de klimaatactivisten! Hulde aan de jonge vrouwen in actie! Hulde aan iedereen die met hen meedeed!

9 januari 2019: Dries Van Langenhove wordt aangekondigd als Vlaams Belang-lijsttrekker in Vlaams-Brabant en mag meteen naar de Terzake-studio.

“Ook in zijn rassendiscours sluit Van Langenhove eerder aan bij VB-oudgedienden als Dewinter en Europarlementslid Filip De Man. ‘Bedreiging van ons volk’, ‘anti-blanke propaganda’ of het verdwijnen van ‘sterke Europese genen’: die retoriek komt om de zoveel tweets terug. ‘Het idee dat burgerschap en etnische afkomst exclusief met elkaar verbonden zijn, is niet ons partijprogramma’, reageert Tom Vandendriessche, Europees Parlementslid voor het Vlaams Belang en KVHV-bekende van Van Langenhove. ‘Dat is een eigen accent van Dries en dat mag. Het is net gezond dat er verschillende ideeën naast elkaar kunnen leven.” Simon De Meulemeester maakt in Knack, 18 december 2019, het bilan op van een jaar Dries Van Langenhove bij het Vlaams Belang. Het officiële partijprogramma is properder dan wat Dries Van Langenhove vertelt, maar voor het Vlaams Belang kan het (foto © YouTube/VRT).

5 februari 2019: Joke Schauvliege neemt ontslag als Vlaams minister voor Omgeving, Natuur en Landbouw. Haar positie is onhoudbaar geworden nadat bekend geraakt dat ze op een nieuwjaarsreceptie van het Algemeen Boerensyndicaat zei: “Ik weet wie achter die beweging zit, zowel achter de zondagse betogingen als de klimaatspijbelaars. Dat hebben ze mij ook verteld vanuit de Staatsveiligheid.”

“Als liegen het criterium is, moeten veel ministers ontslag nemen.” Herman Van Rompuy, voormalig minister, eerste-minister en voorzitter van de Europese Raad,  relativeert in Humo, 24 december 2019, de leugen van Joke Schauvliege over de klimaatactivisten en de Staatsveiligheid. Maar het betert er niet op met het ontslag van Schauvliege. Haar opvolger in de regering-Jambon, Zuhal Demir, neemt minder doortastende maatregelen om de openbare ruimte te vrijwaren dan Schauvliege plande (grote foto © AFF; kleine foto © VRT NWS).

15 maart 2019: Andermaal een klimaatbetoging in Brussel. De actie van Extinction Rebellion was toen nog eerder ludiek.

“De klimaatmanifestaties die wereldwijd opbloeiden” / “De belangrijkste en hoopgevendste gebeurtenis: de klimaatopstand van de straffe jonge meiden.” Het zijn antwoorden in Humo, 17 december 2019, na de vraag: “Wat vindt u de belangrijkste gebeurtenis, evolutie of trend het voorbije jaar?”. Van bij Maggie De Block (eerste antwoord) tot bij Geert van Istendael (tweede antwoord): de klimaatacties maken indruk. Of ze tot beter beleid leiden, is nog wat anders. De Youth for Climate-actievoerders worden geframed als ‘klimaatspijbelaars’, maar het gaat om ‘schoolstakingen’ zoals Greta Thunberg verduidelijkt met het “Skolstrejk för klimatet” (= “Schoolstaking voor het klimaat”)-bord dat ze ook draagt bij haar deelname aan een klimaatbetoging in Antwerpen op 28 februari 2019 (foto helemaal bovenaan) (foto © AFF).

12 mei 2019: Hart boven Hard betoogt in Brussel, twee weken voor de verkiezingen op 26 mei 2019.

“Ik vermoed dat 2019 de geschiedenis zal ingaan als het jaar van het protest. De hele wereld kwam op straat: tegen corruptie, de klimaatopwarming, sociale ongelijkheid, seksueel geweld tegen vrouwen, de politieke kaste.” Anne-Lore Vanderhallen geeft in Humo, 24 december 2019, haar persoonlijke inschatting over 2019. Anne-Lore Vanderhallen is eindredactrice van ‘Het Jaaroverzicht’ op Eén. Ons commentaar hierbij: “Geen enkele wezenlijke verandering wordt afgedwongen zonder actie. Zonder actie komen politici niet tot ‘lumineuze’ ideeën en daadkracht” (foto © AFF).

26 mei 2019: Forse winst voor het Vlaams Belang bij de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen.

Bart De Wever zegt in De Tijd, 25 mei 2019, dat hij “niets kan doen” met het Vlaams Belang. “Die partij is als iemand die elke dag een drol in een krant rolt, ze voor uw deur legt, in brand steekt, aanbelt en wegloopt.” Bij VTM Nieuws diezelfde dag verduidelijkt hij: “Dat is het gedrag van die partij jegens ons: altijd ‘bashen’, altijd kappen op de N-VA , en dan zeggen dat ze vriend willen zijn. Men reikt mij de hand. Is dat dezelfde hand die de hand van Assad heeft geschud? Is dat de hand die de hand van Gouden Dageraad heeft geschud?” N-VA-voorzitter Bart De Wever verwijt zijn collega Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken tijdens de live-uitzending van VTM Nieuws ook nog een “paljas” te zijn. Sociale mediastrateeg Bart Claes lanceert meteen op Facebook “paljas” als geuzennaam voor Vlaams Belangers. Het Vlaams Belang krijgt voor het Vlaams Parlement 18,5 % van de stemmen (+ 12,6 % tegenover de 5,9 % bij de verkiezingen vijf jaar eerder, 810.000 kiezers). Na de verkiezingsdag onderhandelt Bart De Wever twee maanden lang met het Vlaams Belang over een Vlaams regeerakkoord. Paljassen onder elkaar (grote foto: voorstelling van de Antwerpse Vlaams Belang-kandidaten voor de verkiezingen op 26 mei 2019 © AFF; kleine foto © VTM Nieuws).

26 mei 2019: Zware nederlaag voor de traditionele partijen bij de verkiezingen op 26 mei 2019. De N-VA neemt zich voor revanche te nemen.

“De Vlaamse regering rekent af met alles en iedereen die het de N-VA ooit moeilijk heeft gemaakt. Met de uitvoering van het regeerakkoord worden de omvang en de gevolgen van de afrekening steeds duidelijker. Het misbestuur wordt met een dikke laag misprijzen opgehoogd.” Aldus gewezen topambtenaar Frank Van Massenhove in De Tijd, 28 december 2019. De N-VA krijgt bij de verkiezingen op 26 mei 2019 24,8 % van de stemmen (1.050.000 kiezers), een verlies van 7,1 % (461.000 stemmen, waarvan 276.000 stemmen naar het Vlaams Belang gingen). Het kost de N-VA 8 parlementszetels in het Vlaams Parlement. Coalitiegenoten CD&V en Open VLD verliezen respectievelijk 8 en 3 zetels in het Vlaams Parlement. Winnaars zijn PVDA en Groen (elk + 4 zetels, voor de PVDA komend van 0), maar vooral Vlaams Belang (+ 17 zetels). En wat doet Bart De Wever? Hij claimt het verkiezingssucces van het Vlaams Belang tot het zijne. De kiezer zou vooral rechts en Vlaams-nationalistisch gestemd hebben. De kiezer heeft evenwel het rechtse beleid van de regering-Bourgeois afgestraft, en meer stemmen gegeven aan een radicaal-linkse partij (PVDA), een groen-blauwe partij (Groen) en een extreemrechtse partij (Vlaams Belang, die deels naar links zwenkt maar dat niet echt meent). En wat volgde eens de Vlaamse regering gevormd begin oktober? Een nog rechtser beleid, een beleid met een nog duidelijker stempel van de N-VA erop (foto: N-VA-campagnesecretariaat in Leuven © AFF)

Zomer 2019: De klimaatopwarming laat zich voelen.

“Door de aanhoudende droogte: vijf bomen van meer dan 50 jaar oud in mijn tuin naar de eeuwige jachtvelden. Onvervangbaar en dus onbetaalbaar. Zou men daar iets aan kunnen doen a.u.b., aan dat klimaat? Het begint ons immers geld te kosten.” Televisiepresentator Thomas Vanderveken in Humo, 17 december 2019. Thomas Vanderveken ondervindt de gevolgen van de klimaatopwarming tot in zijn tuin, en voor al wie wat groen in een tuin heeft is het meer en meer een jaarlijkse bezorgdheid (foto © AFF, niét de tuin van een Antifascista Siempre-medewerker).

September 2019: De Bevrijding wordt met meer luister dan anders gevierd omdat het dit jaar precies 75 jaar geleden is dat ons land bevrijd werd van de nazi-bezetting. In Antwerpen (foto) wordt het Delwaidedok officieel van naam veranderd in Bevrijdingsdok,  een beslissing van het stads- en havenbestuur enkele weken nadat in februari het boek van Herman Van Goethem 1942. Het jaar van de stilte verschijnt.

“Burgemeester Bart De Wever (N-VA) sprak op mijn boekpresentatie en hij had het boek vooraf gelezen. Ik denk dat hij gekozen heeft voor de vlucht vooruit om te vermijden dat dit in een breder debat met bijvoorbeeld ook de monumenten voor Leopold II zou belanden.” Herman Van Goethem in Knack, 18 december 2019. Het kostte hem tien jaar opzoekingswerk, maar Herman Van Goethem kon aantonen dat oorlogsburgemeester Leo Delwaide actief, niet enkel passief, hielp om de razzia’s op Joden in Antwerpen voor te bereiden. Herman Van Goethem is tevreden met de nieuwe naam voor het Delwaidedok omdat velen de Bevrijding eerder associëren met de volgens hen onterechte repressie op collaborateurs. Volgens Herman Van Goethem verdient een verzetsman als Marcel Louette van de Witte Brigade echter zeker ook een naamsvermelding (foto © AFF).

4 oktober 2019: In het Vlaams Parlement wordt gedebatteerd over het regeerakkoord van de regering-Jambon. Terwijl Willem-Frederik Schiltz (Open VLD) zijn uitzetting geeft over het regeerakkoord speelt Vlaams minister-president Jan Jambon op zijn smartphone een spelletje ‘Toy Blast’.

“Da gade gij ni bepale, hé.” Als men vanuit de oppositie in het Vlaams Parlement zegt dat de begrotingstabellen (waaruit de intussen bekende besparingen blijken) te laat ter beschikking worden gesteld aan de parlementsleden, haalt Jan Jambon uit:Da gade gij ni bepale, hé (x 3). De ministers van Jan Jambon verliezen zich in newspeak (Matthias Diependaele: “We nemen de mensen niks af, maar geven op dit moment alleen iets minder meer.”), ontkenningen (Wouter Beke: “Er zal niet bespaard worden op de Zelfmoordlijn”, terwijl hij aanvankelijk wél wilde besparen op de Zelfmoordlijn) en nietszeggende verklaringen. Zuhal Demir zei niet zonder Klimaatplan naar Madrid te vertrekken om daar de discussie aan te gaan met “de wereldleiders”, maar toen Eurocommissaris Frans Timmermans haar daar de verhoogde Europese klimaatambities mededeelde kon Zuhalleke tegenover Frans Timmermans niet meer dan een “Ah” uitstoten (foto © VRT NWS).

22 oktober 2019. Voor velen (Dalilla Hermans, Walter Zinzen, Patrick Dewael, Frank Van Massenhove, Lize Split, VRT-baas Paul Lembrechts, Frank Raes, radiostem en presentator Luc Janssen, Tom Lanoye, Jeroen Olyslaegers, Peter Mertens, Kathleen Cools, Jan Peumans, Linda De Win, Raoul Hedebouw…) is de vanaf 22 oktober uitgezonden televisiereeks ‘Kinderen van het verzet’ bij het beste van wat er in 2019 op televisie te zien was.

“Meer dan drie programma’s heb ik dit amateuristisch gestuntel niet volgehouden”, schrijft Jan Neckers in ’t Pallieterke van 5 december 2019. Jan Neckers, voormalig journalist en gewezen producer van documentaires bij de openbare omroep, keek enkel naar de eerste twee afleveringen, en de slotaflevering met historici als Bruno De Wever, Koen Aerts, Pieter Lagrou en anderen, van de televisiereeks ‘Kinderen van het verzet’. Om daarna twee weken lang een vernietigend oordeel te vellen over de televisiereeks. Het zegt natuurlijk meer over ’t Pallieterke en Jan Neckers dan over de televisiereeks. Over die historici luidde het: “Zeven zelfgenoegzame historische dwergen lieten hun klein lichtje schijnen over de oorzaken van de flauwe of slechte faam van het verzet.” (sic). De televisiereeks is overigens de rechtstreekse aanleiding dat er, op initiatief van de plaatselijke CD&V-afdeling, in Kortrijk niet langer een Cyriel Verschaevestraat zal zijn (foto: getuige in de televisiereeks Laurent Marting © VRT).

11 november 2019. In de nacht van 10 op 11 november wordt brand gesticht in het toekomstig opvangcentrum voor asielzoekers in Bilzen. Op ‘sociale’ media volgt applaus. Een betoging van verontwaardigde Bilzenaren brengt evenwel meer volk op straat dan Vlaams Belang en Voorpost bij hun twee manifestaties tégen het toekomstig asielcentrum. Nog anderen zwijgen.  

“Het feestje kan beginnen. De bbq is aan.” Al snel nadat het brandt in het toekomstig asielcentrum in Bilzen post Emmanuel Maris (Voorpost Limburg) zijn mening op Facebook. Nadat Apache hem hierover opbelt, verwijdert hij zijn quote, maar bij Apache hebben ze natuurlijk vooraf een screenshot van het commentaar genomen. Andere reacties: Marc Driessens: “Proficiat aan de brandstichter. Nog 250 te gaan”; Tony De Kegel: “Er is een spreekwoord dat zegt wie niet luisteren wil moet maar…”; Nick Schelfhout: “Tis in elk geval een goede daad maar helaas steken ze die bruine soort wel in een ander gebouw”… De brandstichter is nog niet gevonden, over wie op sociale media applaudisseerde voor de brandstichting is intussen een dossier opgemaakt. Of dit zal leiden tot veroordelingen op basis van de wet tegen racisme is nog iets anders. Daarvoor moeten véél voorwaarden vervuld worden. Steunbetuigingen voor de brandstichting blijven echter schandelijk en verwerpelijk (foto @ TVL).

14 december 2019. De twee maanden onderhandelingen tussen Bart De Wever en het Vlaams Belang voor de vorming van de Vlaamse regering en het politique politicienne-vertoon van de traditionele partijen voor de regeringsvormingen versterken de kredietwaardigheid van het Vlaams Belang.

“Uit de peiling blijkt (…) dat het Vlaams Belang het potentieel heeft om er nog een pak kiezers bij te doen: 38,4 % van de ondervraagden zou vandaag op Vlaams Belang stemmen of sluit niet uit dat hij dat zou doen”, aldus Het Laatste Nieuws van 14 december 2019. Bij de jongste kiespeiling (Het Laatste Nieuws, VTM Nieuws, Le Soir en RTL, 14 december 2019) krijgt het Vlaams Belang 27,3 % van de kiesintenties tegenover 22,1 % voor de N-VA, maar er zijn dus bovenop nog een pak mensen die zich kunnen voorstellen ooit voor het Vlaams Belang te stemmen. Het Vlaams Belang groter dan de N-VA. Proficiat Bart De Wever. Het was misschien niet de bedoeling, maar het is wel het resultaat. Bart De Wever relativeert in dezelfde krant: “We zullen zien wat dat binnen een paar jaar geeft, want in het beleid van de Vlaamse regering is toch wel rekening gehouden met de verzuchtingen van die kiezers.” Met meer van hetzelfde, maar minder dan het Vlaams Belang voorspiegelt, het Vlaams Belang afremmen? Vergeet het. Enkel een aantrekkelijk ander beleid biedt verandering (foto: de eind november met 97,4 % van de stemmen opnieuw als Vlaams Belang-voorzitter verkozen Tom Van Grieken © VTM Nieuws).

Tot daar onze eigenzinnige keuze uit 2019. Wij wensen u nog een prettig eindejaar toe, en een gezond en strijdbaar 2020.

Foto: Hart boven Hard-betoging, 12 mei 2019. De jeugd toont de weg (foto © AFF).