Donderdag 12 december 2019 heeft de katholieke vredesbeweging Pax Christi Vlaanderen haar vredesprijzen 2019 uitgereikt. Pas vlak vóór de prijsuitreiking wordt aan Pax Christi gemeld dat de prijsuitreiking niet kan doorgaan in Kazerne Dossin in Mechelen, locatie die nochtans al twee jaar eerder is vastgelegd. Steen des aanstoots is dat één van de prijzen zou uitgereikt worden aan Brigitte Herremans (foto hierboven). Het is het derde incident op rij op enkele maanden tijd waarmee Kazerne Dossin in opspraak wordt gebracht door het dagelijks bestuur van de instelling.

Eerst even terugspoelen naar 12 september 2019. In de Standaard Boekhandel vlak tegenover de Boerentoren in Antwerpen vindt de boekvoorstelling plaats van De eeuwige kop van Jood. Een geschiedenis van het antisemitisme. Als André Gantman auteur Ludo Abicht begroet, is het eerste wat Gantman zegt: “Ludo, ik ben niet tevreden over uw boek.” Abicht kijkt verbaasd op over het feit dat Gantman zijn boek al gelezen heeft, lijkt vervolgens te beseffen hoe het komt dat Gantman het boek al gelezen heeft, en antwoordt dan op Gantman die niet tevreden is over het boek: “Ah, daar kunnen wij over praten.”

Wat bijna niemand in de Standaard Boekhandel in Antwerpen die 12de september weet, is dat uitgeverij Vrijdag het goed onderbouwd boek over antisemitisme had willen voorstellen in Kazerne Dossin in Mechelen, bekend als memoriaal, museum en documentatiecentrum over de Holocaust en mensenrechten. Maar de vraag om de boekvoorstelling daar te mogen houden, botste op een njet.

Ludo Abicht en het boek dat hij niet mocht voorstellen in Kazerne Dossin, en er zelfs niet mag verkocht worden. Desondanks wordt het boek nu reeds in een derde druk verspreid (foto © AFF).

De boekvoorstelling in de Standaard Boekhandel is amper voorbij als Michael Freillich, voormalig hoofdredacteur van Joods Actueel en nu N-VA-parlementslid, ter plekke een videocamera laat draaien voor een analyse samen met André Gantman, voormalig Open VLD-schepen in Antwerpen en nu N-VA-gemeenteraadslid.

“Dat mensen als Brigitte Herremans, die geen antisemiete is, dat is duidelijk. Maar het antisemitisme mee in stand houden door zo éénzijdig leugenachtige informatie over het Israëlisch-Palestijns conflict naar boven te brengen”, zo begint de klaagzang van Michael Freillich. Waarna Freilich samen met Gantman verder gaat over antisemitisme vanuit linkse kringen. De video eindigt met André Gantman die aankondigt dat binnenkort een boek verschijnt die “deze zaak duidelijk gaat stellen”.

Pas na de boekvoorstelling in de Standaard Boekhandel geraakt bekend dat het boek van Ludo Abicht – dat intussen al in een derde druk verkocht wordt – niet te koop aangeboden wordt in Kazerne Dossin waar nochtans tientallen boeken in verband met de Tweede Wereldoorlog en aanverwante thema’s verkocht worden.

André Gantman, lid van het dagelijks bestuur van Kazerne Dossin, zegt aan Knack niet te weten waarom het boek er niet verkocht wordt en zich te zullen informeren. Een hypocriete Gantman? De reden blijkt dezelfde te zijn als waarom de boekvoorstelling er niet mocht plaatsvinden: het nawoord bij het boek, geschreven door Brigitte Herremans. Vanuit de kring rond Joods Actueel reageert men obsessief op alles wat Brigitte Herremans zegt en doet (zie Guido Joris, André Gantman, redactie Joods Actueel…).

Een hypocriete André Gantman?

Christophe Busch, toen hij nog directeur Kazerne Dossin was (foto © AFF).

We forwarden nu naar maandag 4 november. De tijdelijke tentoonstelling over Auschwitz, ook een verhaal van kolonisatie en industrie is nog maar net geopend als Christophe Busch zijn ontslag geeft als directeur van Kazerne Dossin. In een Open Brief stelt Christophe Busch “een symbolische open ruimte te hebben nagestreefd waar vanuit verschillende perspectieven en verbondenheid het pijnlijke verleden en moeilijke heden aangepakt kunnen worden”, maar vaststelde dat het bestuur van Kazerne Dossin “die ruimte tot verbinding telkens weer inperkte en uitholde”.

Bij personeelsaangelegenheden is het altijd moeilijk te vernemen wát er allemaal in mee speelde, maar veel waarnemers wijzen op de spanning tussen enerzijds de Dossinkazerne als memoriaal voor de plek waar meer dan 25.800 mensen, het merendeel Joden, weggevoerd werden naar de concentratie- en vernietigingskampen van de nazi’s, en anderzijds Kazerne Dossin als het museum en documentatiecentrum over de Holocaust en de mensenrechten dat ook een rol vervult om actuele noden op te vangen. Denk aan de politieagenten die er een dag bijscholing krijgen, de scholieren die er de ogen geopend worden, de Dries Van Langenhoves die er naartoe gestuurd worden…

Herman Van Goethem, voorganger van Christophe Busch en eerste directeur van Kazerne Dossin, pleitte voor een opsplitsing van Kazerne Dossin onmiddellijk na het ontslag van Christophe Busch en nu opnieuw naar aanleiding van het wegjagen van de prijsuitreiking aan Brigitte Herremans.

De prijsuitreiking van Pax Christi Vlaanderen die in zeven haasten verplaatst werd naar de naburige bibliotheek Het Predikheren. Knielend eerste van rechts: Marc Biot, operationeel directeur van mede prijswinnaar de Belgische afdeling van Artsen Zonder Grenzen. Tweede van rechts knielend: Brigitte Herremans. De anderen op het podium lijken ons ook typische uiterst linkse onruststokers (foto © Pax Christi Vlaanderen). 

Maar wat is precies het probleem dat sommigen maken over Brigitte Herremans? In een persbericht zegt het Forum der Joodse organisaties: “Herremans is als ongewenste vreemdeling Israël uitgezet en gaat door voor de meest rabiate Israël-hater in Vlaanderen. Dat Pax Christi haar juist in Dossin wilde eren zag de Joodse gemeenschap als een provocatie.”

Dat Brigitte Herremans een “Israël-hater” is, is een eigenzinnige interpretatie. Dat ze “als ongewenste vreemdeling” uit Israël is gezet, klopt. Haar passie voor het Midden-Oosten, in het bijzonder voor Israël en Palestina, is gegroeid vanuit haar interesse in de Shoah. Als jongere werd ze geraakt door dit enorme leed en ze verdiepte zich in de materie. Dit leidde haar voor een eerste keer naar Israël toen ze 14 jaar was. Ze schreef diverse bijdragen over het toenemende antisemitisme die ze met evenveel passie bestrijdt als de strijd die ze voert voor een duurzame vrede in het Midden-Oosten en voor respect voor de mensenrechten in Israël én Palestina.

Tussen haakjes: Israël is natuurlijk meer dan dat, maar Israël is ook een staat waar al sinds 2009 Benjamin Netanyahu premier is. Benjamin Netanyahu die einde vorige maand door de Israëlische procureur-generaal Avichai Mandelblit beschuldigd is van fraude, corruptie, omkoping en vertrouwensbreuk. De officiële aanklacht kwam er na een drie jaar durend onderzoek.

Het door André Gantman aangekondigde eigen boek, en André Gantman en Michael Freilich bij de voorstelling van het boek van Ludo Abicht (foto © AFF).

“Ik beweer niet dat ze (Brigitte Herremans, AS) Joden haat, maar haar kritiek op Israël zet aan tot Jodenhaat”, zegt André Gantman in De Standaard. Als Gantman zijn redenering zou aanhouden, zou niemand nog kritiek mogen formuleren over de manier waarop Wallonië en Brussel bestuurd worden, want dat zou dan gelijk staan met haat tegen Walen en Franstaligen. Is er iemand bij de N-VA van André Gantman en Michael Freilich die zich daar aan houdt? Houden de N-VA’ers zich in als ze beoordelen hoe de Spaanse leiders omgaan met de Catalaanse leiders? Neen, en dat moet ook niet. Maar geen twee maten en twee gewichten hanteren als het over Israël gaat, a.u.b.

Geen twee maten en twee gewichten hanteren als het over Israël gaat, a.u.b.

Zondag 19 januari 2020 wordt in Kazerne Dossin het boek voorgesteld waarop André Gantman zinspeelde in de video-opname samen met Michael Freilich. Historicus, Antwerps burgemeester en N-VA-voorzitter Bart De Wever leidt in, waarna Rik Van Cauwelaert (De Tijd) André Gantman interviewt over zijn boek Het Auschwitz-gen. In het boek, zo stelt uitgever Doorbraak in een perstekst, waarschuwt de auteur voor het antisemitisme. Het voorgaande indachtig zal dat een heel brede interpretatie zijn van wat antisemitisme is. Het is betreurenswaardig dat een andere interpretatie van wat antisemitisme is niet aan bod mag komen in Kazerne Dossin. Bestaat daar consensus over bij de wetenschappelijke raad van Kazerne Dossin?

Volgens onze informatie is de wetenschappelijke raad niet geraadpleegd in de zaak rond de voorstelling van het boek van Ludo Abicht, het al dan niet in Kazerne Dossin verkopen van het boek, het ontslag van Christophe Busch noch het buiten zetten van de uitreiking van de vredesprijzen door Pax Christi Vlaanderen. Nochtans wordt van Kazerne Dossin de hoogste graad van wetenschappelijkheid verwacht wil het een onbetwistbaar referentiepunt blijven. Nu is Kazerne Dossin de speelbal geworden van een bepaalde Joodse lobbygroep, en dat komt de strijd tegen racisme, antisemitisme en negationisme niet ten goede.

Kazerne Dossin is de speelbal geworden van een bepaalde Joodse lobbygroep, en dat komt de strijd tegen racisme, antisemitisme en negationisme niet ten goede.

Kazerne Dossin, met toevallig Christophe Busch die er ’s morgensvroeg binnenstapt (foto © AFF).

In antwoord op parlementaire vragen zegt Vlaams minister-president Jan Jambon dat Kazerne Dossin zich nog meer moet inzetten “om een plek te zijn met ruimte voor samenwerking en interactie, een plek voor dialoog en reflectie, voor inspiratie en onderzoek, voor ontdekking en ontmoeting, voor verdieping en verbreding. Kazerne Dossin moet aanzetten tot actie om zo de toekomst vorm te geven, samen met burgers en partners uit het middenveld.”

Jan Jambon: ” Kazerne Dossin moet aanzetten tot actie om zo de toekomst vorm te geven, samen met burgers en partners uit het middenveld.”

Over de onder andere door Herman Van Goethem bepleitte opsplitsing van Kazerne Dossin antwoordde Jan Jambon (N-VA): “Alhoewel opsplitsen een basisuitgangspunt is van onze partij, heb ik in dezen niet de intentie om naar splitsingsscenario’s te gaan. We zullen de zaken wel op de voet volgen, maar op dit moment is dat niet aan de orde.” Het laat de kans open dat voornoemde Joodse lobby háár versie op de geschiedenis doordrukt.