Als een vereniging 100 jaar bestaat, is de kans groot dat bij die gelegenheid een brochure of een boek met tekst en foto’s over die 100 jaar gepubliceerd wordt. Bij de Antwerpse afdeling van de socialistische bediendenvakbond BBTK hebben ze het anders aangepakt. Ze lieten een stripalbum maken met een ingenieus verhaal over sociale verworvenheden en strijd, in een scenario omgezet door iemand die dat beroepshalve goed onder de knie heeft, en getekend door één van onze beste striptekenaars en illustrators.

De socialistische vakbond ABVV vierde al in 1998 haar honderdjarig bestaan. In 1898 groepeerde de vakbond enkel arbeiders. De bedienden organiseerden zich later. Er waren immers veel minder bedienden, ze werkten meer verspreid van elkaar, en velen zagen zich als ‘de rechterhand’ van de werkgever. Na een aantal pogingen tot het groeperen van bediendenvakbonden en het intermezzo van de Eerste Wereldoorlog smolten in 1919 twee bediendenvakbonden samen in wat we tegenwoordig kennen als de BBTK (Bond van Bedienden, Technici en Kaderleden).

Pascal De Bel, algemeen secretaris van BBTK-Antwerpen, en zijn stafmedewerkers Iwan Van de Weyer en Bart Vandormael, wilden het honderdjarig bestaan van BBTK-Antwerpen op een speciale manier in de kijker stellen en kwamen op het idee om een stripalbum te laten maken. Ze selecteerden de thema’s die erin verwerkt zouden moeten worden. Peter Van Gucht, die zich doorgaans buigt over de scenario’s voor de Suske & Wiske-albums, bracht het verhaal naar de toekomst met ‘sleutelmomenten’ in het verleden. Jan Bosschaert was bereid het tekenwerk op zich te nemen.

Zijn tweede stripverhaal is het in 1983 verschenen legendarische ‘Pest in ’t Paleis’, een persiflage op de Belgische politiek naar een scenario van toenmalig Humo-journalist Guido Van Meir. Later tekende Jan Bosschaert nog stripalbums in reeksen als ‘Sam’, ‘Jaguar’ en ‘De Geverniste Vernepelingskes’. Daarnaast legde hij zich toe op illustraties voor meerdere bladen en organisaties, en adembenemend mooi schilderwerk. Bekijk het maar eens op zijn website. Qua politiek geëngageerd werk is er naast ‘Pest in ’t Paleis’ enkel nog een strip uit 1987 rond het ecologisch reddingsteam Omni, al zit er in de reeks ‘Sam’ ook nog wel engagement.

In ‘Pest in ’t Paleis’ worden de politici uit het begin van de jaren tachtig zoals de jonge Guy Verhofstadt (‘Gwij Verafstoot’), Leo Tindemans (‘Monseigneur Titelmans’) en Kris Merckx (‘Kris Pijn, de chirurgijn’) gekatapulteerd naar de zestiende eeuw. ‘Omni. 20.000 millirem onder zee’ verhaalt over milieuactivisten en anderen die proberen de wereld van onheil te behouden.

Jan Bosschaert deed meer dan enkel ‘Lut’ tekenen. Hij coördineerde het project van begin tot einde: scenarist, lay-outer, inkleurder en drukker zoeken, alles in goede banen leiden, de drukopvolging… Een tocht die twee jaar in beslag nam. Omdat de scenarist het verhaal laat afspelen in de toekomst moest eerst een hele nieuwe wereld gecreëerd worden. Bovendien zijn er in het album veel massataferelen. Dat is natuurlijk onvermijdelijk als je vakbondsacties wil uitbeelden, maar dat brengt wel veel tekenwerk met zich. “Echt waanzin om te tekenen. Bloed, zweet en tranen heeft het gekost”, zegt ons Jan Bosschaert. Maar goed, het resultaat mag er wezen. Meer zelfs, het is een schitterend album.

‘Lut’ brengt ons naar 2035. Na jarenlang rechtse regeringen met harde maatregelen en te weinig weerwerk zijn alle sociale verworvenheden afgeschaft. Er is geen ziekteverzekering meer, werknemers kunnen voor het minste afgedankt worden, werkgevers zitten nog altijd in een ratrace naar winstmaximalisatie, er zijn geen vakbonden meer en staken is verboden. De politie behelpt zich met drones en mechanische paarden. Met ook nog eens het werkvolk dat ondanks alles toch nog in verzet gaat en op een rauwe-realistische manier in beeld wordt gebracht… is het tekenwerk van Jan Bosschaert een lust voor het oog.

Regelmatig wordt de link met de geschiedenis gelegd met een paginagrote afbeelding van een personage en een QR-code die je naar achtergrondverhalen op de website van BBTK-Antwerpen brengt. Over de strijd om het algemeen stemrecht, met onder andere de doden die vielen aan ‘Den Bougie’ in Borgerhout. Over de strijd voor een werkdag van 8 uren, en de betekenis van 1 mei. Over veilig en gezond werken, met ook het voorbeeld van de brand in 1967 bij de Innovation in Brussel. En zo nog acht andere onderwerpen. Voor wie geen smartphone of tablet heeft om de QR-code te fotograferen, wordt de url gegeven waar je die verhalen vindt op de website van BBTK-Antwerpen.

‘Lut’, zeventig bladzijden kijkplezier én informatief.

Wie niet vertrouwd is met het syndicaal werk zal het verhaal misschien simplistisch vinden, maar de dilemma’s waar de stripfiguren in het album voor staan, zijn levensecht. ‘Lut’ is gedrukt op 5.000 exemplaren en is voorlopig enkel te koop in het kantoor van BBTK-Antwerpen. Over de verspreiding via andere kanalen wordt nog nagedacht. Verkoopprijs is 35 euro, en daar krijg je een album voor in de plaats dat zelfs los van de inhoud prachtig is. Maar natuurlijk is ook de inhoud een aanrader.

Update. Bovenstaande recensie zette in gang dat het album ‘Lut’ nu ook te verkrijgen is bij boekhandel De Groene Waterman, Wolstraat 7 in Antwerpen.

Advertenties